Η αστυνομία του Ρίο λέει «Καλώς ήρθατε στην Κόλαση»

19e20e2a-7175-452c-8a84-48b856cd3d84

Του Dave Zirin
Δημοσιεύτηκε στο Edge of sports

Στις αρχές του μήνα, έξω από το χώρο αφίξεων από το εξωτερικό στο αεροδρόμιο του Ρίο Ντε Τζανέιρο, εξελίχθηκε ένα πολύ παράξενο είδος κινητοποίησης.

Η Πο­λι­τεια­κή Αστυ­νο­μία, διεκ­δι­κώ­ντας αυ­ξή­σεις και απει­λώ­ντας με απερ­γία, κρα­τού­σε ένα πανό που έγρα­φε «Καλώς ήρ­θα­τε στην Κό­λα­ση: Οι αστυ­νο­μι­κοί και οι πυ­ρο­σβέ­στες δεν πλη­ρώ­νο­νται, όποιος έρ­χε­ται στο Ρίο Ντε Τζα­νέι­ρο δεν είναι ασφα­λής». Η κι­νη­το­ποί­η­ση γνώ­ρι­σε άμεση και εκτε­τα­μέ­νη πα­γκό­σμια δη­μο­σιό­τη­τα, και ήταν λο­γι­κό καθώς όπου να ’ναι ξε­κι­νούν οι Ολυ­μπια­κοί Αγώ­νες του 2016. Ως απά­ντη­ση, η πο­λι­τεια­κή κυ­βέρ­νη­ση του Ρίο εξέ­δω­σε εκτε­λε­στι­κό διά­ταγ­μα που απε­λευ­θε­ρώ­νει 2,9 δισ. ρεάλ (850 εκατ. δο­λά­ρια) για να δια­σφα­λί­σει ότι οι αστυ­νο­μι­κοί –όχι οι πυ­ρο­σβέ­στες, μόνο οι αστυ­νο­μι­κοί– θα πλη­ρω­θούν υπε­ρω­ρί­ες και μπό­νους. Η Ολυ­μπια­κή Επι­τρο­πή του Ρίο επί­σης έσπευ­σε άμεσα να δια­βε­βαιώ­σει δη­μό­σια ότι 85.000 στρα­τιώ­τες θα βρί­σκο­νται στους δρό­μους για να προ­στα­τεύ­ουν τους του­ρί­στες και τους αθλη­τές στη διάρ­κεια των Αγώ­νων.

Αλλά, παρ’ όλη τη δη­μο­σιο­γρα­φι­κή κά­λυ­ψη, ένα μικρό γε­γο­νός δεν σχο­λιά­στη­κε κα­θό­λου: Το μή­νυ­μα «Καλώς ήρ­θα­τε στην Κό­λα­ση» δεν ήταν στα πορ­το­γα­λι­κά. Ήταν στα αγ­γλι­κά. Ήταν ένα πανό για διε­θνή κα­τα­νά­λω­ση και πέ­τυ­χε το στόχο του. Η αστυ­νο­μία ήξερε αυτό που είναι κοινό μυ­στι­κό στη Βρα­ζι­λία: αν θες να ανοί­ξει η κυ­βέρ­νη­ση το πορ­το­φό­λι, πρέ­πει απλά να κά­νεις τους πο­λι­τι­κούς να αγ­χω­θούν για το τι ει­κό­να θα σχη­μα­τί­σουν γι’ αυ­τούς οι άν­θρω­ποι που τυ­χαί­νει να μην είναι Βρα­ζι­λιά­νοι.

Κάπως έτσι γί­νε­ται να υπάρ­χει μια κα­τά­στα­ση όπου η έκτα­κτη απε­λευ­θέ­ρω­ση πόρων για την ασφά­λεια των του­ρι­στών να αντι­με­τω­πί­ζε­ται ως κα­τά­στα­ση έκτα­κτης ανά­γκης, ενώ η συ­νε­χι­ζό­με­νη «κό­λα­ση» για τους φτω­χούς και τους ερ­γα­ζό­με­νους στο Ρίο της Ολυ­μπιά­δας να επι­δει­νώ­νε­ται. Δεν υπάρ­χουν «έκτα­κτοι πόροι» για εκεί­νους που εκτο­πί­στη­καν από τα ολυ­μπια­κά έργα ή για τους χι­λιά­δες μα­θη­τές στην Πο­λι­τεία του Ρίο που κα­τέ­λα­βαν τα σχο­λεία τους για να δια­μαρ­τυ­ρη­θούν για τις πε­ρι­κο­πές στην παι­δεία, τη στιγ­μή που δι­σε­κα­τομ­μύ­ρια δα­πα­νώ­νται για τους Αγώ­νες. Δεν υπάρ­χουν έκτα­κτοι πόροι για τις υπη­ρε­σί­ες υγεί­ας, που δέ­χτη­καν σο­βα­ρές πε­ρι­κο­πές νω­ρί­τε­ρα φέτος, παρά το «φά­ντα­σμα» του ιού Ζίκα, ο οποί­ος εξα­πλώ­νε­ται πε­ρισ­σό­τε­ρο στις φτω­χο­γει­το­νιές παρά στα μέρη όπου θα συ­χνά­ζουν οι του­ρί­στες ή οι αθλη­τές.

Επί­σης δεν υπάρ­χει καμία βελ­τί­ω­ση των συν­θη­κών στα μέρη που προ­σεγ­γί­ζουν πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο και ακρι­βέ­στε­ρα τον όρο «κό­λα­ση»: τις φτω­χο­ποι­η­μέ­νες γει­το­νιές που μα­στί­ζο­νται από την αστυ­νο­μι­κή βία. Αυτό συμ­βαί­νει πα­ρα­δο­σια­κά στις πό­λεις που φι­λο­ξε­νούν Ολυ­μπια­κούς Αγώ­νες: Το κρά­τος κάνει μια τε­ρά­στια επί­δει­ξη δύ­να­μης στις φτω­χό­τε­ρες πε­ριο­χές, στέλ­νο­ντας το μή­νυ­μα «κα­θί­στε φρό­νι­μα όσο είναι εδώ οι του­ρί­στες και ξο­δεύ­ουν τα χρή­μα­τά τους». Αλλά ακόμα και με τα πα­ρα­δο­σια­κά στά­νταρ των πό­λε­ων που φι­λο­ξε­νούν την Ολυ­μπιά­δα, το Ρίο αντι­με­τω­πί­ζει μια συ­γκλο­νι­στι­κή αύ­ξη­ση δο­λο­φο­νιών από την αστυ­νο­μία. Σύμ­φω­να με τη Διε­θνή Αμνη­στία, «μόνο στην πόλη του Ρίο πέ­ρυ­σι σκο­τώ­θη­καν του­λά­χι­στον 307 άν­θρω­ποι από την αστυ­νο­μία. Πρό­κει­ται για το 1/5 των φόνων που έγι­ναν στην πόλη». Είναι μια δρα­μα­τι­κή κλι­μά­κω­ση για μια πε­ριο­χή που σπα­ράσ­σε­ται από αστυ­νο­μι­κή βία στις φα­βέ­λες ακόμα και τις πιο ήσυ­χες μέρες. Ρώ­τη­σα το δή­μαρ­χο του Ρίο, Εντουάρ­ντο Πάες, αν έχουν σχέση οι Ολυ­μπια­κοί Αγώ­νες με αυτό το φαι­νό­με­νο. Μου είπε: «Δεν ισχύ­ει. Αυτή είναι η κα­τά­στα­ση που επι­κρα­τεί στο Ρίο πολύ καιρό πριν πά­ρου­με τους Ολυ­μπια­κούς. Δεν είναι κάτι και­νούρ­γιο για την πόλη, είναι ένα πρό­βλη­μα της κα­θη­με­ρι­νής ζωής εδώ στο Ρίο. Θα ευ­χό­μουν να έχει ως αιτία τους Αγώ­νες, γιατί αυτό θα σή­μαι­νε ότι μετά τη λέξη τους η βία θα μειω­θεί, αλλά αυτό δεν πρό­κει­ται να γίνει».

Ένας πο­λι­τι­κός αντί­πα­λος του Πάες με τον οποίο μί­λη­σε, ο δη­μο­τι­κός σύμ­βου­λος Τζέ­φερ­σον Μό­ου­ρα, επί­σης δεν απέ­δω­σε τις δο­λο­φο­νί­ες στους Ολυ­μπια­κούς, ισχυ­ρι­ζό­με­νος ότι αιτία είναι η «σκλη­ρή οι­κο­νο­μι­κή κρίση» στην Πο­λι­τεία του Ρίο. Τό­νι­σε ότι το «σχέ­διο ει­ρη­νο­ποί­η­σης» στις φα­βέ­λες, ένας βρα­ζι­λιά­νι­κος όρος γι’ αυτό που εμείς απο­κα­λού­με «αστυ­νο­μι­κό γει­το­νιάς», έχει δε­χτεί δρα­μα­τι­κές πε­ρι­κο­πές εξαι­τί­ας της επι­δεί­νω­σης της οι­κο­νο­μί­ας. Αντι­κα­τα­στά­θη­κε από πιο αστρα­πιαί­ες, λι­γό­τε­ρο δα­πα­νη­ρές και πιο φο­νι­κές με­θό­δους αστυ­νό­μευ­σης, όπου η ει­ρή­νη δια­τη­ρεί­ται με το να πυ­ρο­βο­λείς πρώτα και να κά­νεις ερω­τή­σεις αρ­γό­τε­ρα.

Είτε η βία είναι πα­ρά­γω­γο της οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης είτε είναι των Ολυ­μπια­κών Αγώ­νων δεν έχει και τόση ση­μα­σία. Αυτό που έχει πραγ­μα­τι­κά ση­μα­σία είναι να κα­τα­λά­βει ο πλα­νή­της ότι η «Κό­λα­ση» στο Ρίο εξα­πο­λύ­ε­ται από τους αν­θρώ­πους που μόλις έλα­βαν μια τε­ρά­στια αύ­ξη­ση για να συ­νε­χί­σουν να κά­νουν αυτό που έκα­ναν τόσο καιρό –να σκο­τώ­νουν ατι­μώ­ρη­τα. Όταν αυτοί λένε «Καλώς ήρ­θα­τε στην Κό­λα­ση», πρέ­πει να ανα­ρω­τη­θού­με αν προει­δο­ποιούν ή αν καυ­χιού­νται.

Όμως η αστυ­νο­μία απέ­δει­ξε και κάτι χρή­σι­μο στους κα­τοί­κους του Ρίο: Πως αν δια­δη­λώ­σεις στη διάρ­κεια αυτών των Αγώ­νων, έχεις πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρες πι­θα­νό­τη­τες να ακου­στείς. Πριν από λίγες μέρες, 500 άν­θρω­ποι συ­γκε­ντρώ­θη­καν στο Ρίο ενά­ντια στις προ­τε­ραιό­τη­τες της Ολυ­μπιά­δας. Να πε­ρι­μέ­νε­τε πολ­λές αντί­στοι­χες δρά­σεις. Όπως μου έγρα­ψε σε μέιλ ένας δια­δη­λω­τής που λέ­γε­ται Τόμας, «Τα βλέμ­μα­τα του κό­σμου είναι στραμ­μέ­να στο Ρίο. Αν (σ.τ.μ.: οι κι­νη­το­ποι­ή­σεις στη διάρ­κεια των Αγώ­νων) ντρο­πιά­ζουν την κυ­βέρ­νη­σή μας, αν αυτές φέρ­νουν απο­τε­λέ­σμα­τα, τότε μπο­ρού­με να παί­ξου­με κι εμείς αυτό το παι­χνί­δι. Τόσα χρό­νια το μόνο που γνω­ρί­σα­με ήταν πε­ρι­κο­πές. Τώρα θέ­λου­με κι εμείς τους δι­κούς μας “έκτα­κτους πό­ρους”».

Είναι ασφα­λής η πρό­βλε­ψη ότι η μάχη του Ρίο μόλις άρ­χι­σε. Και αυτός ο αγώ­νας θα είναι πολύ πιο δρα­μα­τι­κός από οτι­δή­πο­τε θα δούμε μέσα στα γή­πε­δα στη διάρ­κεια αυτών των Αγώ­νων.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.