«Κόκκινη Αμερική»: Οι Έλληνες μετανάστες που πάλεψαν για τα δικαιώματά τους

Ορυχεία του Κολοράντο, 1914. Ο μετανάστης από την Κρήτη Ηλίας Σπαντιδάκης ηγείται των Ελλήνων που συμμετέχουν στη μεγάλη απεργία των ανθρακωρύχων.
Όταν ζητά να δει τον επικεφαλής της εθνοφρουράς, αυτός τον εκτελεί επί τόπου.
Το όνομά του γίνεται θρύλος.
Ήταν ένας μόνο από τους πολλούς Έλληνες μετανάστες που έβαλαν το λιθαράκι τους στη βελτίωση των εργασιακών δικαιωμάτων στις ΗΠΑ.

«Ψωμί ή Επανάσταση». Διαδήλωση των Industrial Workers of the World στη Νέα Υόρκη, 12 Απριλίου 1914. [Library of Congress]

Της Μαρίας Λούκα
Πηγή: insidestory.gr

Για τις νεότερες γενιές η Αμερική μπορεί να είναι πολλά χρώματα, σίγουρα όμως όχι «κόκκινη», με την έννοια του πολιτικού συμβολισμού των σοσιαλιστικών οραμάτων. Ο προσδιορισμός «κόκκινη» στα μάτια μας φαντάζει αντιθετικός, αλλόκοτος και παράταιρος για τον ισχυρότερο πόλο του Ψυχρού Πολέμου, την πατρίδα του μακαρθισμού, την πρωταγωνίστρια των πολεμικών εισβολών σε μια σειρά από κράτη, για τη χώρα εκείνη που εν τέλει ανέθεσε το τιμόνι της στον Ντόναλντ Τραμπ.

Ωστόσο, ο Κωστής Καρπόζηλος, ιστορικός και διευθυντής των Αρχείων Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας, με ένα συναρπαστικό και μεθοδικό ταξίδι στο παρελθόν, ανασυνθέτει τα αποτυπώματα του αμερικανικού ριζοσπαστισμού και τον ιδιαίτερο ρόλο που διαδραμάτισαν σε αυτόν οι Έλληνες μετανάστες.

Με το βιβλίο του στις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης «Κόκκινη Αμερική: Έλληνες μετανάστες και το όραμα ενός Νέου Κόσμου 1900-1950», ο Καρπόζηλος μας προσφέρει μία σπάνια δυνατότητα να περιπλανηθούμε στα υποφωτισμένα ιστορικά σοκάκια της ελληνικής μετανάστευσης και να βρούμε το σημείο που οι πόθοι των μεταναστών-εργατών τέμνονται με τα υπόγεια σκιρτήματα του κοινωνικού μετασχηματισμού στο παρθένο και αχαρτογράφητο ακόμα τότε έδαφος της Αμερικής.

«Εμπρός για την κομμουνιστική κοινωνία!»: Η εφημερίδα των Ελλήνων κομμουνιστών δεν έκρυβε τις προθέσεις τους, 6 Νοεμβρίου 1926.

Το κάλεσμα του Νέου Κόσμου

Στο διάστημα από το 1892 μέχρι το 1924, σχεδόν είκοσι εκατομμύρια άνθρωποι έφτασαν στο Ellis Island αναζητώντας μια νέα πατρίδα και μια νέα αρχή. Η Αμερική ως νέος τόπος, καθάριος, χωρίς τα απολυταρχικά και θρησκευτικά βαρίδια που ταλάνιζαν την Ευρώπη, φάνταζε ένας ιδανικός προορισμός για να χτίσει κάποιος τη ζωή του, μια πελώρια αγκαλιά για τους πτωχευμένους και απογοητευμένους πληθυσμούς.

Ο Νέος Κολοσσός, το σονέτο της Emma Lazarus, που γράφτηκε το 1883 και βρίσκεται από το 1903 χαραγμένο στη βάση του αγάλματος της Ελευθερίας, αποτυπώνει κρυστάλλινα το δελεαστικό κάλεσμα του Νέου Κόσμου: «Δώστε σε μένα τις κουρασμένες, τις φτωχές, τις συνωστισμένες μάζες σας που θέλουν να αναπνεύσουν ελεύθερα», έλεγε.

Από τις αρχές του 1890 μέχρι το 1924, οι αρχές είχαν καταγράψει (εδώ μπορεί κανείς να αναζητήσει στα αρχεία του Ellis Island τους προγόνους του) περίπου 500.000 Έλληνες ή «ανήκοντες στην ελληνική φυλή» στην Αμερική. Επρόκειτο κυρίως για νέους άνδρες, αγροτικής καταγωγής, από την Πελοπόννησο, την Κρήτη, τα Επτάνησα, τη Στερεά Ελλάδα. Ο συνήθης προσδιορισμός που τους αποδίδονταν στα απογραφικά δελτία του Ellis Island ήταν αυτός του «ανειδίκευτου εργάτη».

Στην πλειονότητά τους ήταν άνθρωποι με εμπειρία στην αγροτική παραγωγή ή τις μικρές βιοτεχνίες της Ελλάδας, χωρίς αναπαραστάσεις συνδικαλιστικής δράσης και συλλογικής διεκδίκησης. Ζούσαν μια κοινοβιακού τύπου καθημερινότητα, θεμελιωμένη στην κοινή εθνοτική καταγωγή και τον αγώνα για επιβίωση. Η εργασία τους διοχετεύτηκε κυρίως στα αστικά κέντρα, στα ορυχεία της Δύσης, στην κατασκευή του σιδηροδρόμου και στα υφαντουργεία της Νέας Αγγλίας.

Οι μετανάστες συσπειρώνονται

Το βιβλίο ξεκινά με τη σφαγή του Λάντλοου. Στις 20 Απριλίου του 1914, η πολύμηνη εργατική απεργία στα ανθρακωρυχεία Colorado Mine and Fuel Company κατεστάλη βίαια από την εθνοφρουρά. Όταν ο στρατός έφυγε από το Λάντλοου, έναν από τους βασικότερους καταυλισμούς των απεργών, αποκαλύφθηκε η τοπογραφία της φρίκης.

Τα απομεινάρια του καταυλισμού των εργατών στο Λάντλοου του Κολοράντο, Απρίλιος 1914. [Library of Congress]

Ο καταυλισμός είχε ερημωθεί, καπνοί αναδύονταν από τις πυρπολημένες σκηνές και οι άνθρωποι αναζητούσαν απεγνωσμένα τους συγγενείς τους. Έντεκα ανήλικα παιδιά και δύο γυναίκες είχαν πεθάνει από ασφυξία. Πάνω από 70 άνθρωποι συνολικά είχαν χάσει τη ζωή τους στα ορυχεία του Κολοράντο στο διάστημα της μεγάλης εργατικής διαμαρτυρίας.

Ανάμεσα στα θύματα ο συγγραφέας ξεχωρίζει το όνομα του Ηλία Σπαντιδάκη, ενός μετανάστη από την Κρήτη που έγινε γνωστός στην Αμερική με το όνομα Λούης Τίκας. Είχε αναδειχθεί στην ηγεσία της απεργιακής κινητοποίησης και είχε κατορθώσει να συσπειρώσει εκατοντάδες Έλληνες μετανάστες που δούλευαν στα ορυχεία της περιοχής. Ένα απόσπασμα της εθνοφρουράς τον συνέλαβε και τον εκτέλεσε εν ψυχρώ.

Το Λάντλοου ήταν ένα χαρακτηριστικό και πολύ σφοδρό επεισόδιο του κύκλου των εργατικών διαμαρτυριών που συντελέστηκαν στην Αμερική πριν από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, με την ενεργή συμμετοχή των μεταναστών.

Η υπερεντατικοποίηση της εργασίας στα όρια της φυσικής εξάντλησης, τα χαμηλά μεροκάματα, τα εργατικά ατυχήματα, οι συνθήκες διαβίωσης των εργατών –συχνά σε άθλιους καταυλισμούς γύρω από το χώρο δουλειάς– και ο εργοδοτικός αυταρχισμός είχαν δημιουργήσει το απαραίτητο υπόβαθρο για τον απεγκλωβισμό της συσσωρευμένης δυσαρέσκειας των μεταναστών-εργατών.

Το προλεταριακό μπεστ σέλερ, 1925.

Μια ιδιαίτερη πτυχή της εργατικής εκμετάλλευσης που αποκαλύπτει και τις αντιθέσεις που υπήρχαν στον μεταναστευτικό πληθυσμό, ήταν ο θεσμός των πατρώνων. Οι πάτρωνες ήταν μετανάστες που αναλάμβαναν τη στρατολόγηση ομοεθνών τους εργατών για λογαριασμό των μεγάλων επιχειρήσεων και παρακρατούσαν ένα ποσοστό από τα ημερομίσθιά τους.

Τον Σεπτέμβριο του 1912, περίπου 1.000 Έλληνες εργάτες στα ορυχεία του Utah Copper Company ξεσηκώθηκαν εναντίον του τοπικού πάτρωνα Λεωνίδα Σκληρή και με τη συμπαράσταση των Ιταλών, Γιαπωνέζων και Σέρβων εργατών έβαλαν τέλος στην εξουσία του. Την ίδια περίοδο θεσμοθετήθηκαν ρυθμίσεις εναντίον της πατρωνίας, ως πρακτικής που μπλόκαρε την ελεύθερη πώληση της εργατικής δύναμης.

Σε αυτό το μετερίζι των εργατικών διεκδικήσεων, οι Έλληνες μετανάστες αλληλεπίδρασαν με άλλες εθνοτικές κοινότητες, πολιτικοποιήθηκαν και ριζοσπαστικοποιήθηκαν. Παράλληλα, η καχυποψία των αμερικανών σοσιαλιστών απέναντι στους μετανάστες κάμφθηκε, με αποτέλεσμα μετά το τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου το Σοσιαλιστικό Κόμμα να έχει 80.000 μέλη εκ των οποίων οι 30.000 ανήκαν στις 10 κύριες γλωσσικές ομοσπονδίες. Τότε κυκλοφόρησε και η «Οργάνωσις», η τετρασέλιδη μηνιαία εφημερίδα της ελληνικής ομοσπονδίας του Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος Αμερικής. Ακολούθησε στη συνέχεια η «Η Φωνή του Εργάτου».

Η Φωνή του Εργάτου: «Εργάται την γράφουν, Εργάται την διαβάζουν». Η εφημερίδα της Ελληνικής Σοσιαλιστικής Ένωσης, 18 Δεκεμβρίου 1920.

«Η ιστορία του ελληνοαμερικανικού ριζοσπαστισμού είναι το σημείο συνάντησης της αμερικανικής, της ελληνικής και της μεταναστευτικής ιστορίας. Άρα, δεν είναι μια ελληνική ιστορία αλλά μια ιστορία που εγγράφεται στο μεγαλύτερο ερώτημα για το πώς μετανάστες και μετανάστριες από κάθε σημείο του πλανήτη αποφάσισαν να ερμηνεύσουν και να συνδέσουν την καθημερινότητά τους στις Ηνωμένες Πολιτείες μέσα από τις ιδέες της ριζικής κοινωνικής μεταβολής», σημειώνει στο inside story ο Κωστής Καρπόζηλος.

Μετά τη Ρωσική Επανάσταση

Η διετία 1919-1920, στον απόηχο της Οκτωβριανής Επανάστασης, ήταν στην πραγματικότητα ένα προμήνυμα κινδύνου. Στο εσωτερικό των ΗΠΑ αναπτύχθηκε η αντιριζοσπαστική εκστρατεία First Red Scare, που δαιμονοποιούσε τους μετανάστες ως φορείς ανατρεπτικών ιδεών. Η αστυνομική εισβολή στα γραφεία της Ελληνικής Σοσιαλιστικής Ένωσης της Νέας Υόρκης και η απέλαση του γραμματέα της, Κώστα Παπαδογιάννη, ήταν ορισμένες μόνο ενδείξεις αυτού του πρώιμου αντιμεταναστευτικού παροξυσμού.

Παρά τις αντίξοες συνθήκες όμως, οι Έλληνες ριζοσπάστες οργανώνονται στις μεταναστευτικές μητροπόλεις (Νέα Υόρκη, Σικάγο, Σαν Φρανσίσκο), στους βιομηχανικούς πυλώνες των μεσοδυτικών πολιτειών (Ντιτρόιτ, Πίτσμπουργκ) και στους παραδοσιακούς τόπους της ελληνικής κοινότητας (Ντένβερ, Νιούαρκ).

Κύτταρο της οργάνωσής τους και της ταξισυνειδησίας υπήρξαν οι Ελληνικοί Εργατικοί Εκπαιδευτικοί Σύνδεσμοι, που πραγματοποιούσαν εκδηλώσεις πολιτιστικού ενδιαφέροντος, ομιλίες και μαθήματα αγγλικών και ενίσχυαν την κουλτούρα της αλληλοβοήθειας. Η διαδικασία αυτή προχωρούσε παράλληλα με τις εργατικές διεκδικήσεις που, παρά το πρώτο μούδιασμα εξαιτίας του πολέμου και των διώξεων, αναπτερώθηκαν.

Ο Ελληνικός Εργατικός Εκπαιδευτικός Σύνδεσμος Σπάρτακος της Νέας Υόρκης, Πρωτομαγιά 1937. [Harvard Art Museums/Fogg Museum]

Ένα πολύ ιδιαίτερο κεφάλαιο αυτής της διαδρομής γράφτηκε στα ελληνικά γουναράδικα της Νέας Υόρκης. Επρόκειτο για έναν ραγδαία αναπτυσσόμενο κλάδο, όπου ο αριθμός των εργαστηρίων ελληνικής ιδιοκτησίας πολλαπλασιάστηκε μέσα σε 10 χρόνια από 25 σε 144. Σε αυτά δούλευαν συχνά Έλληνες μετανάστες, οι οποίοι κατά τη διετία 1925-1926 προχώρησαν σε δυναμικές απεργιακές κινητοποιήσεις, σε σύγκρουση με τους ομοεθνείς εργοδότες τους, για να κατοχυρώσουν ορισμένα εργασιακά δικαιώματα.

Η Ύφεση του 1929 και ο «Κόκκινος Στηβ»

Η διήγηση του Κωστή Καρπόζηλου συνεχίζεται με την τομή της Μεγάλης Ύφεσης, η οποία κλόνισε αποφασιστικά την εμπιστοσύνη του πολυεθνικού αμερικανικού εργατικού δυναμικού στο «αμερικανικό όνειρο». Η Ύφεση λειτούργησε ως άγαρμπη υπόμνηση για τους μεταναστευτικούς πληθυσμούς ότι βρίσκονταν στη βάση της κοινωνικής πυραμίδας.

Έλληνες ναυτεργάτες στη λέσχη του Σπάρτακου, Νέα Υόρκη, 1942. [Life Magazine, 28 Σεπτεμβρίου 1942]

Εδώ θα μάθουμε και την ιστορία του Στέφανου Κατόβη, του θρυλικού «Κόκκινου Στηβ». Το βράδυ της 16ης Ιανουαρίου του 1930 έφυγε από το σπίτι του στο Μπρονξ και κατευθύνθηκε στο εστιατόριο Miller’s Market, για να συμμετάσχει στη διαμαρτυρία για την απόλυση κάποιων εργατών. Γεννημένος στον Τύρναβο το 1890, μετανάστης στην Αμερική, ενεργός συνδικαλιστής και ενταγμένος στο Κομμουνιστικό Κόμμα ήδη από το 1921, εκείνο το βράδυ τραυματίστηκε θανάσιμα από τη σφαίρα ενός τοπικού αστυνόμου και πέθανε μια εβδομάδα αργότερα. Η σορός του εκτέθηκε για τέσσερις ημέρες στα γραφεία του Κομμουνιστικού Κόμματος και άγριες συμπλοκές με την Αστυνομία σημάδεψαν τις ημέρες πριν και μετά την κηδεία του.

Μετά το χρηματιστηριακό κραχ, η ελληνοαμερικανική αριστερά συστήνει επιτροπές ανέργων και επιδιώκει την ανασυγκρότηση του εργατικού κινήματος μέσα από ένα νέο κύκλο απεργιακών κινητοποιήσεων την περίοδο 1933-1935. Οι σημαντικότεροι σταθμοί είναι η απεργία 2.000 Ελλήνων εργατών της Weirton Steel στη Βαλτιμόρη, η κινητοποίηση των εργατών στην αυτοκινητοβιομηχανία του Τολέντο και η μαζική απεργία των φορτοεκφορτωτών στα λιμάνια της δυτικής ακτής, που είχε δύο νεκρούς και 109 τραυματίες. Ο ένας από τους δύο νεκρούς ήταν ο ελληνικής καταγωγής Νίκος Κουντουράκης.

«Ακόμα δεν ξέρω τι έκανε έναν ελληνοαμερικανό εργάτη στο Weirton να φοράει το πρωί το σήμα του συνδικάτου, γνωρίζοντας ότι αυτή η πράξη θα οδηγούσε στον ξυλοδαρμό του και στην απόλυσή του από τη χαλυβουργία της πόλης. Μπορώ όμως να πω με σιγουριά ότι η απόφασή του, και οι παρόμοιες αποφάσεις χιλιάδων ανθρώπων την ίδια περίοδο, τροποποίησαν καθοριστικά τους όρους εργασίας στην καρδιά της αμερικανικής βιομηχανίας. Αυτό που έχει σημασία τελικά είναι οι καθημερινές επιλογές των ανθρώπων μέσα σε συνθήκες που οι ίδιοι δεν έχουν επιλέξει», σχολιάζει ο Κωστής Καρπόζηλος αναφορικά με τα στοιχεία εκείνα που συνάντησε στη μακροχρόνια έρευνα του και τον εξέπληξαν.

Έλληνες εθελοντές στο Ισπανικό Μέτωπο, με το «Εμπρός» προσεκτικά διπλωμένο στα χέρια τους, 1938. [Abraham Lincoln Brigade Archive, Tamiment Library]

Μερικά ακόμα σημαντικά καρέ που διατρέχουν τις 541 σελίδες του βιβλίου του είναι η συμμετοχή των Ελληνοαμερικανών στις Διεθνείς Ταξιαρχίες του Ισπανικού Εμφυλίου και η υπεράσπιση της Ισπανικής Δημοκρατίας απέναντι στον φρανκισμό, η πρόσκαιρη αντιμεταξική συμμαχία ετερόκλητων τμημάτων της ελληνικής κοινότητας στην Αμερική, η εξύμνηση της ελληνικής Αντίστασης την περίοδο της ναζιστικής κατοχής και η δημιουργία πλατιών ελληνοαμερικανικών επιτροπών στήριξης του ΕΑΜ.

Οι Ελληνοαμερικανοί διχάζονται

Τα Δεκεμβριανά του 1944 όμως ήταν η θρυαλλίδα που διέσπασε την εύθραυστη πολιτική ενότητα των Ελληνοαμερικανών. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την επιδεινούμενη αλλαγή κλίματος στο εσωτερικό των ΗΠΑ με το πέρας του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, σήμανε την αρχή του τέλους του ελληνοαμερικανικού ριζοσπαστισμού, τουλάχιστον σε μεγάλη κλίμακα.

Η Αμερική εισήλθε στην εποχή του Ψυχρού Πολέμου και ερμήνευε όλες τις εκφάνσεις της κοινωνικής και πολιτικής ζωής υπό το διαστρεβλωτικό πρίσμα της αντίθεσης με τη Σοβιετική Ένωση. Ο μακαρθισμός υπήρξε το επιστέγασμα αυτής της στρατηγικής. Η απέλαση (“Immigration and Internal Security: Political Deportations during the McCarthy Era”, Ellen Schrecker, Science & Society, Winter 1996/1997) ήταν το φόβητρο για τις μεταναστευτικές κοινότητες.

Σύμφωνα με τους καταλόγους του FBI, πάνω από 10.000 μετανάστες ή πολιτικοί πρόσφυγες με την ιδιότητα του αμερικανού πολίτη απειλούνταν με απέλαση γιατί σχετίζονταν με ανατρεπτικές οργανώσεις. Αυτοί που απελάθηκαν ήταν πολύ λιγότεροι, αλλά ο φόβος αρκούσε για να δηλητηριάσει τις κοινωνικές σχέσεις και να εξουδετερώσει τις αντιστάσεις.

Μεγάλη συναυλία αλληλεγγύης στον ελληνικό λαό, οργανωμένη από την American Relief for Greek Democracy, 31 Μαρτίου 1947.

Ξεχωρίζω μια πολύ ενδεικτική περίπτωση από το βιβλίο: Ο Γιάννης Μπαχάρας έφυγε από την Ελλάδα πριν ξεσπάσει ο Εμφύλιος και φιλοξενούνταν σε συγγενείς του στις μεσοδυτικές πολιτείες. Έχοντας περάσει από το ελληνικό αντιστασιακό κίνημα, συνέχισε στο Σικάγο την ενεργοποίησή του, συγκεντρώνοντας εισφορές για τους πολιτικούς κρατούμενους στην Ελλάδα. Ήταν οι ίδιοι οι συγγενείς του που κατήγγειλαν στις αμερικάνικες αρχές τη δράση του και απελάθηκε.

Ανάμεσα σε αυτούς που απελάθηκαν ήταν και ο Πάνος Χαρισιάδης, εμβληματική φυσιογνωμία της ελληνοαμερικανικής αριστεράς. Τα γεγονότα αυτά διέρρηξαν αμετάκλητα τη συνοχή της ελληνικής κοινότητας και απομόνωσαν τα πιο ριζοσπαστικά της στοιχεία.

Οι σημερινοί υποστηρικτές του Τραμπ

Και κάπως έτσι φτάσαμε στη σημερινή, αναπάντεχα άβολη συνθήκη, να επευφημούν («Οι Έλληνες ομογενείς της Νέας Υόρκης ψήφισαν συντριπτικά Τραμπ», alfavita.gr) πολλοί Ελληνοαμερικανοί την άνοδο του Τραμπ στην εξουσία. «Η διαδικασία αυτή ξεκίνησε στα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου και διαπλέκεται με την κοινωνική άνοδο των Ελληνοαμερικανών στις συνθήκες του αναγεννημένου αμερικανικού ονείρου των μεταπολεμικών χρόνων. Εδώ νομίζω εδράζεται και η επιλογή πολλών να υποστηρίξουν τον Τραμπ: τους συγκινεί η ιδέα της επιστροφής στις παλιές, καλές μέρες που εξέφρασε ο Τραμπ με το σύνθημα “make America great again”», επισημαίνει ο Κωστής Καρπόζηλος.

«Προκειμένου να μην νιώθουμε έκπληξη γι’ αυτό, χρειάζεται να δεχτούμε κάτι απλό: η πλειονότητα των Ελληνοαμερικανών δεν είναι μετανάστες, αλλά είναι πλέον αυτοί που συχνά εκμεταλλεύονται την εργασία των νέων μεταναστών. Αν δει κανείς τις κουζίνες των ελληνικών εστιατορίων, οι αόρατοι εργαζόμενοι είναι κυρίως από τη Νότια Αμερική», προσθέτει ο ερευνητής.

Η «Κόκκινη Αμερική» μέσα από το πάθος, την τεκμηρίωση, τα μυστικά, τις οξυδερκείς αναλύσεις που κρύβει στις σελίδες της, γίνεται ένα χρήσιμο και συνάμα γοητευτικό εργαλείο στα χέρια του αναγνώστη, ρίχνοντας φως σε όψεις της ελληνικής μετανάστευσης που παραμένουν αθέατες στην επίσημη ιστοριογραφία και αναπλάθοντας τα νήματα που συνδέουν το παρελθόν με το παρόν.

Παράλληλα όμως, ως ιστορικό ντοκουμέντο για τη συνεισφορά των Ελλήνων μεταναστών στη βελτίωση των εργασιακών συνθηκών της Αμερικής, μας ανοίγει μια αλήθεια στο σήμερα, που η ανθρωπότητα βιώνει μια νέα μαζική και εξαναγκαστική μετακίνηση πληθυσμών. Μας δείχνει πως οι μετανάστες δεν είναι απλά τα θύματα της ιστορίας, αλλά μπορούν να λειτουργήσουν ως ενεργά υποκείμενα, καθορίζοντας αποφασιστικά την επόμενη στροφή της.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s