Κατηγορία: Ιστορικά

Βικτόρ Σερζ – Έτος Ένα της Ρωσικής Επανάστασης

Το νέο βιβλίο των εκδόσεων Red Marks,
παρουσιάζεται στον πολυχώρο «Κομμούνα»
Ιουλιανού 67, Αθήνα.

ΣΤΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΔΕΥΤΕΡΑ 19 ΙΟΥΝΗ

Στα 100 χρό­νια από το 1917 , οι εκ­δό­σεις Red Marks πα­ρου­σιά­ζουν με υπε­ρη­φά­νεια το βι­βλίο του Βι­κτόρ Σερζ Έτος Ένα της Ρω­σι­κής Επα­νά­στα­σης, ένα  βι­βλίο ανα­φο­ράς,  για όσες και  όσους θέ­λουν να κα­τα­νο­ή­σουν σε βάθος αυτήν την κο­ρυ­φαία «στιγ­μή» του 20ού αιώνα, αλλά και τη με­τέ­πει­τα εξέ­λι­ξη του κα­θε­στώ­τος στη Ρωσία.

Το Έτος Ένα έχει πίσω του μια ολό­κλη­ρη πε­ρι­πέ­τεια. Για πολ­λές δε­κα­ε­τί­ες συ­κο­φα­ντή­θη­κε από την «ορ­θό­δο­ξη» στα­λι­νι­κή πτέ­ρυ­γα που κυ­ριαρ­χού­σε μέσα στην Αρι­στε­ρά. Τα αντί­τυ­πά του κα­τά­σχο­νταν και κα­τα­στρέ­φο­νταν στη Ρωσία και στην ανα­το­λι­κή Ευ­ρώ­πη. Η κα­το­χή ενός τέ­τοιου βι­βλί­ου ήταν λόγος δί­ω­ξης στην Ανα­το­λή και πο­λι­τι­κής απο­μό­νω­σης στη Δύση. Όμως το Έτος Ένα επι­βί­ω­σε: κυ­κλο­φο­ρεί με­τα­φρα­σμέ­νο σε πολ­λές γλώσ­σες και βρί­σκε­ται στο επί­κε­ντρο των συ­ζη­τή­σε­ων της διε­θνούς ρι­ζο­σπα­στι­κής Αρι­στε­ράς για τα 100 χρό­νια από το 1917. Όχι τυ­χαία.

Ο Σερζ πα­ρου­σιά­ζει τις κα­τα­κτή­σεις του Οκτώ­βρη όχι με τον ψυχρό τρόπο του εξα­το­μι­κευ­μέ­νου ανα­λυ­τή, αλλά με τη βαθιά ταύ­τι­ση του κο­μου­νι­στή δια­νο­ου­μέ­νου με την ερ­γα­τι­κή επα­νά­στα­ση. Μας δίνει έτσι όλο το ιστο­ρι­κό υπό­βα­θρο για την υπε­ρά­σπι­ση της κλη­ρο­νο­μιάς της Ρω­σι­κής Επα­νά­στα­σης, για την αντί­στα­ση στην αστι­κή ιδε­ο­λο­γι­κή και πο­λι­τι­κή αντε­πί­θε­ση που επι­χει­ρεί να ξε­φορ­τω­θεί το νε­ο­γέν­νη­το «παιδί» τού 1917 –την πρώτη νι­κη­φό­ρα ερ­γα­τι­κή επα­νά­στα­ση– μαζί με τα βρό­μι­κα νερά του στα­λι­νι­κού κα­θε­στώ­τος που ακο­λού­θη­σε.

Η συ­γκε­κρι­μέ­νη έκ­δο­ση είναι η μόνη στα ελ­λη­νι­κά που πε­ρι­λαμ­βά­νει και τους δύο προ­λό­γους που ο ίδιος ο Σερζ έχει γρά­ψει για το βι­βλίο αυτό, στα 1930 και στα 1938, αλλά και τον επί­λο­γο του 1947.

Λίγα λόγια τον συγ­γρα­φέα

Ο Βί­κτορ Λβό­βιτς Κί­μπαλ­τσιτς γεν­νή­θη­κε στις 30 Δε­κέμ­βρη 1890 στις Βρυ­ξέλ­λες, από Ρώ­σους γο­νείς, φυ­γά­δες να­ρό­ντ­νι­κους. Με το ξέ­σπα­σμα της Οκτω­βρια­νής Επα­νά­στα­σης, όπως πολ­λοί άλλοι, απο­φά­σι­σε να τα­ξι­δέ­ψει στη Ρωσία, όπου έφτα­σε ύστε­ρα από πολ­λές πε­ρι­πέ­τειες, στα 1919. Γνω­ρί­ζο­ντας από κοντά τις πραγ­μα­τι­κό­τη­τες της επα­νά­στα­σης, εντά­χθη­κε στους μπολ­σε­βί­κους και υπη­ρέ­τη­σε στην 3η Διε­θνή. Υπήρ­ξε τα­κτι­κός αρ­θρο­γρά­φος στο Inprecor (το δελ­τίο «Διε­θνούς Αλ­λη­λο­γρα­φί­ας» της Κο­μι­ντέρν), ενώ ανέ­λα­βε απο­στο­λές στο Βε­ρο­λί­νο και στη Βιέν­νη, που εκεί­νη την εποχή ήταν τα πιο καυτά μέ­τω­πα για τη Διε­θνή. Πα­ρέ­μει­νε πάντα θερ­μός υπο­στη­ρι­κτής της Οκτω­βρια­νής Επα­νά­στα­σης. Συ­νερ­γά­στη­κε με τον Τρό­τσκι, παρά τις δια­φω­νί­ες με­τα­ξύ τους (για την Κρον­στάν­δη, για τη συ­νο­λι­κή απο­τί­μη­ση του στα­λι­νι­κού κα­θε­στώ­τος, για το ρόλο του POUM στην ισπα­νι­κή επα­νά­στα­ση κ.ο.κ.).

Έζησε τα υπό­λοι­πα χρό­νια του πα­λεύ­ο­ντας και γρά­φο­ντας. Άφησε πίσω του πολλά λο­γο­τε­χνι­κά βι­βλία (όπως το διά­ση­μο Η υπό­θε­ση του συ­ντρό­φου Του­λά­γιεφ), αλλά και ση­μα­ντι­κά πο­λι­τι­κά έργα , όπως το Έτος Ένα της Ρω­σι­κής Επα­νά­στα­σης, οι συ­γκλο­νι­στι­κές Ανα­μνή­σεις ενός επα­να­στά­τη και οι Μαρ­τυ­ρί­ες για τη γερ­μα­νι­κή επα­νά­στα­ση.

Βι­κτόρ Σερζ

Έτος Ένα της Ρω­σι­κής Επα­νά­στα­σης

Με­τά­φρα­ση: Φοί­βος Αρ­βα­νί­της

Σε­λί­δες 432, δια­στά­σεις 17X24

ISBN 9786188307315

Τιμή € 22,50

Εκ­δό­σεις Redmarks, Ιού­νης 2017

Για πα­ραγ­γε­λί­ες: sales@redmarks.gr

Για Τύπο και Βι­βλιο­πα­ρου­σιά­σεις: info@redmarks.gr

Τη­λέ­φω­να επι­κοι­νω­νί­ας: 210.8233761 (Εκ­δό­σεις) – 210.8254625 (Πο­λυ­χώ­ρος)

Ναπολέων: Από την εκστρατεία στη Ρωσία, στο Βατερλό

18 Ιουνίου 1815

Πηγές: historyreport.gr
stratistoria.wordpress.com
tvxs.gr

Προδότης ή απλά δειλός, ο μαρκήσιος Εμμανουήλ ντε Γκρουσί ήταν ο μοιραίος άνθρωπος, αυτός που ουσιαστικά έσκαψε τον λάκκο, μέσα στον οποίο έπεσε ο Ναπολέων Βοναπάρτης. Οι Βουρβόνοι τον αντάμειψαν αλλά τη δόξα στο Βατερλό την έκλεψε ο Άγγλος Ουέλινγκτον που θα είχε γι’ άλλη μια φορά νικηθεί, αν δεν υπήρχε ο Πρώσος Μπλίχερ. Από αιώνες, όμως, ο βρετανικός λέων έχει μάθει να βρυχάται κυρίως χάρη στη συνεισφορά τρίτων. Όσο για τον αυτοκράτορα, η δεκαετία την κυριαρχίας του στη γηραιά ήπειρο είχε λήξει άδοξα.

Στα 1806, ο χάρτης της Ευρώπης απηχούσε τις επιθυμίες του Ναπολέοντα Βοναπάρτη που πια είχε στεφθεί αυτοκράτορας Ναπολέων Α’. Μόνον η προστατευμένη από τη θάλασσα Αγγλία έμενε αλώβητη. Ο Ναπολέων απαγόρευσε την εισαγωγή αγγλικών προϊόντων στη Γαλλία και στις σύμμαχες χώρες. Οι Άγγλοι απάντησαν με αποκλεισμό των λιμανιών που δεν δέχονταν δικά τους είδη. Στα 1809, υποκίνησαν πόλεμο της Αυστρίας κατά των Γάλλων.

Τον Οκτώβριο του 1810, ο Ναπολέων συγκρούστηκε με τον αυστριακό στρατό στην Ουλμ, κοντά στη Βιέννη. Τον νίκησε, όπως είχε συμβεί και το 1805, συλλαμβάνοντας 20.000 αιχμαλώτους. Μπήκε θριαμβευτικά στην αυστριακή πρωτεύουσα κι υπαγόρευσε τους όρους του. Γι’ άλλη μια φορά, η Ευρώπη αναγκάστηκε να υποκλιθεί μπροστά του.

Ο τσάρος Αλέξανδρος Α’ όμως δεν υπάκουσε πιστά τις εντολές για τον αποκλεισμό των αγγλικών προϊόντων. Κατά τη συνήθειά του, ο Ναπολέων αποφάσισε να εκστρατεύσει εναντίον του. Η μεγάλη γαλλική στρατιά αριθμούσε 450.000 άνδρες, όταν ξεκίνησε εναντίον της Ρωσίας τον Ιούνιο του 1812. Ο Ρώσος στρατάρχης, πρίγκιπας Μιχαήλ Κουτούζοφ (1745 – 1813), διέθετε 220.000 άνδρες και μιαν αχανή γη για να διαλέξει πού θα δώσει τη μάχη του.

Προτίμησε τη συστηματική υποχώρηση, ακολουθώντας την τακτική της «καμένης γης». Παράσερνε τον Ναπολέοντα όλο και πιο βαθιά στη Ρωσία, καίγοντας τα πάντα στο πέρασμά του. Για τους Γάλλους ο ανεφοδιασμός γινόταν όλο και από πιο μακριά, όλο και πιο δύσκολα.

Οι Ρώσοι στάθηκαν να πολεμήσουν, στις 17 Αυγούστου, έξω από το Σμόλενσκ. Νικήθηκαν. Ο Ναπολέων μπήκε στην πόλη αλλά τη βρήκε αδειανή από κατοίκους. Προχώρησε στη Μόσχα, όπου ο Κουτούζοφ είχε σταθεί για να την υπερασπιστεί. Η μάχη κράτησε τρεις μέρες (5 – 7 Σεπτεμβρίου του 1812). Οι Γάλλοι νίκησαν με βαριές απώλειες. Μπήκαν στην πόλη και τη βρήκαν αδειανή και παραδομένη στις φλόγες.

Ο Ναπολέων κατάλαβε πως έπρεπε να διασχίσει όλη τη χώρα, αν επέμενε να διαπραγματευτεί με τον τσάρο. Ο χειμώνας ερχόταν απειλητικός. Τα χιόνια ίσως να του έκλειναν τον δρόμο της επιστροφής. Το χειρότερο που μπορούσε να περιμένει, ήταν ένας χειμωνιάτικος αποκλεισμός στη Μόσχα. Στις 19 Οκτωβρίου, σήμανε αποχώρηση.

Μάλλον είχε αργήσει. Στη Ρωσία, ο χειμώνας έρχεται νωρίς κουβαλώντας μαζί του τα χιόνια. Η πορεία ήταν δύσκολη. Γινόταν βασανιστική καθώς οι Ρώσοι φαίνονταν αιφνιδιαστικά, χτυπούσαν κι αποχωρούσαν κάνοντας συστηματικό κλεφτοπόλεμο. Ένα μήνα αργότερα, οι Γάλλοι ελάχιστα θύμιζαν την περήφανη μεγάλη στρατιά που μπήκε στη Ρωσία το προηγούμενο καλοκαίρι. Αποδεκατισμένοι έφτασαν στον ποταμό Μπερεζίνα, πλωτό παραπόταμο του Δνείπερου με μήκος 630 χλμ.

Ο Ναπολέων διέταξε να τον διαβούν στις 26 Νοεμβρίου του 1812. Καθώς οι κακοπαθημένοι Γάλλοι επιχειρούσαν να περάσουν το ποτάμι, ξέσπασε η ρωσική αντεπίθεση απ’ όλες τις μεριές. Η μάχη κράτησε ως τις 29 του μήνα. Για τον Ναπολέοντα ήταν πανωλεθρία.

Ο ίδιος σώθηκε κρυμμένος σε μια ταχυδρομική άμαξα. Από την άλλοτε μεγάλη στρατιά, μόλις 15.000 κατάφεραν να γλιτώσουν. Οι νεκροί στην αφιλόξενη ρωσική γη έφταναν τους 200.000, οι αιχμάλωτοι των Ρώσων τους 130.000 και οι λιποτάκτες τους 50.000.

Η είδηση της καταστροφής έφερε τον ξεσηκωμό των υποταγμένων. Ρώσοι, Αυστριακοί, Πρώσοι, Σουηδοί και Άγγλοι συνασπίστηκαν γι’ άλλη μια φορά εναντίον του. Ο Ναπολέων μπόρεσε να συγκροτήσει νέο στρατό με 150.000 άνδρες. Οι ενωμένοι αντίπαλοί του τον συνάντησαν με 276.000 άνδρες στη Λειψία, πρωτεύουσα της Σαξονίας. Η μάχη άρχισε στις 16 Οκτωβρίου του 1813. Στις 19, ο Ναπολέων είχε νικηθεί.

Οι νικητές βάδισαν στη Γαλλία, μπήκαν στο Παρίσι και τον κήρυξαν έκπτωτο. Ανασύρθηκε από τα αζήτητα ο Λουδοβίκος ΙΗ’ (γεννήθηκε το 1755) και κάθισε στον θρόνο, ενώ, στις 28 Απριλίου του 1814, ο άλλοτε κυρίαρχος της Ευρώπης βρισκόταν στο νησί Έλβα, κοντά στις ιταλικές ακτές της Τοσκάνης, που του προσφέρθηκε να παίζει τον ηγεμόνα. Δεν θα έμενε για πολύ, εκεί.

Στη Βιέννη του 1815, το συνέδριο των 216 κρατικών αντιπροσωπειών συνέχιζε τις εργασίες του με την καθοδήγηση του Μέτερνιχ. Τα βράδια, έδιναν κι έπαιρναν οι χοροί, τα συμπόσια κι οι γιορτές για την απαλλαγή της Ευρώπης από τον Ναπολέοντα Βοναπάρτη. Και, ξαφνικά, μια απρόσμενη είδηση ήρθε να ταράξει την ευδαιμονία:

Την 1η Μαρτίου, ο Ναπολέων δραπέτευσε από το νησί Έλβα, αποβιβάστηκε στις Κάνες της Προβηγκίας και με 1100 άνδρες βάδισε για το Παρίσι. Όσο να φτάσει εκεί, οι άνδρες που τον ακολουθούσαν, είχαν γίνει 250.000. Μπήκε θριαμβευτικά στη γαλλική πρωτεύουσα, στις 29 Μαρτίου, και κατέλαβε τον θρόνο. Έτσι απλά, ο αυτοκράτορας είχε επιστρέψει. Ξεκινούσε η περίοδος των «100 ημερών».

Με 130.000 άνδρες, προέλασε αστραπιαία στο Βέλγιο, νίκησε τους Πρώσους του στρατηγού Γκεμπάρντ Μπλίχερ (1742 – 1819) στο Λενιί, χτύπησε τους Άγγλους του «σιδερένιου δούκα» Αρθούρου του Ουέλινγκτον (1769 – 1852) στο Σεν Ζαν και τους διέλυσε.

Το συνέδριο της Βιέννης κήρυξε τον Ναπολέοντα «εχθρό και ταραξία της ειρήνης του κόσμου» και διαλύθηκε στις 9 Ιουνίου του 1815. Ο Μπλίχερ κι ο Ουέλινγτον ανασυντάχθηκαν και κινήθηκαν με πρόθεση να ενωθούν και να χτυπήσουν τους Γάλλους. Ο Ναπολέων προσπάθησε να τους προλάβει.

Έστειλε τον στρατηγό του μαρκήσιο Εμμανουήλ ντε Γκρουσί (1766 – 1847) να εμπλακεί σε μάχη με τους Πρώσους κι ο ίδιος, με τον ήρωα στρατηγό Μιχαήλ Νέι (δούκα του Έλινγκεν και πρίγκιπα Μόσκοβα, 1760 – 1815) βάδισε κατά των Άγγλων, τους βρήκε στην κωμόπολη του Βατερλό και τους χτύπησε. Η μάχη κράτησε όλη μέρα και, προς το βράδυ, φάνηκε να κλίνει υπέρ του Ναπολέοντα.

Ο Γκρουσί συνάντησε στο δρόμο του τους Πρώσους αλλ’ απέφυγε να δώσει μάχη. Ο Μπλίχερ κατάλαβε τι συνέβαινε, προσπέρασε τους Γάλλους και όσο πιο γρήγορα μπορούσε, κατευθύνθηκε προς το Βατερλό. Έφτασε εκεί στις 7 το απόγευμα και μπήκε αμέσως στη μάχη. Οι Γάλλοι βρέθηκαν στη μέση. Ο Ουέλινγκτον διέταξε αντεπίθεση. Ο Ναπολέων δεν είχε καμιά τύχη. Νικήθηκε. Ήταν 18 Ιουνίου του 1815.

Στο πεδίο της μάχης, 25.000 Γάλλοι κείτονταν νεκροί. Ο ηρωικός στρατηγός Νέι, που άφησε τις τιμές της αυλής για ν’ ακολουθήσει τον Βοναπάρτη, πιάστηκε αιχμάλωτος. Τον τουφέκισαν ως προδότη, αν και ένας θρύλος τον θέλει να δραπέτευσε στην Αμερική, όπου πέθανε το 1846. Ο Γκρουσί τιμήθηκε για τη στάση του. Έζησε ως το 1847.

Οι νικητές βάδισαν στη Γαλλία και κατέλαβαν το Παρίσι, όπου για μια ακόμα φορά παλινόρθωσαν τον Λουδοβίκο ΙΗ’ που βασίλευσε απολυταρχικά ως το θάνατό του, το 1824. Ο Ουέλινγκτον γνώρισε τη δόξα του θριαμβευτή, ονομάστηκε «πρίγκιπας του Βατερλό» κι έμεινε στο Παρίσι ως αρχηγός του στρατού κατοχής ως το 1818, οπότε παραιτήθηκε για ν’ ασχοληθεί με την πολιτική. Έγινε διαδοχικά υφυπουργός, υπουργός και πρωθυπουργός της Αγγλίας.

Ο Ναπολέων, τη νύχτα της μάχης του Βατερλό, μπήκε επικεφαλής της φρουράς του, διέσπασε τις εχθρικές γραμμές και κατάφερε να ξεφύγει. Μεσάνυχτα, 20 Ιουνίου, έφτασε στο Παρίσι. Πέρασε κρυφά κι αθόρυβα. Ξεσηκωμένος από τους μοναρχικούς, ο λαός ζητούσε τον θάνατό του.

Σκέφτηκε να παραιτηθεί υπέρ του γιου του. Όμως, οι Πρώσοι συνέχιζαν την προέλαση προς τη γαλλική πρωτεύουσα με σκοπό να τον συλλάβουν και να τον εκτελέσουν. Ο έμπιστός του υπουργός της αστυνομίας Ιωσήφ Φουσέ (1759 – 1820), που παλιά είχε πρωτοστατήσει στην καταδίκη του βασιλιά, τον είχε προδώσει. Τώρα, εργαζόταν για την παλινόρθωση των Βουρβόνων.

Μερικοί πιστοί του φίλοι τον έπεισαν να κατέβει στο λιμάνι του Ροσφόρ. Δυο πλοία περίμεναν εκεί, να τον μεταφέρουν στην Αμερική. Με χίλιες προφυλάξεις, κατάφερε να φτάσει ως τα πλοία, στις 20 Ιουλίου. Ήταν αργά.

Οι Άγγλοι κάτι υποψιάζονταν και καιροφυλακτούσαν. Ο Ναπολέων έγραψε στον αντιβασιλιά και διάδοχο της Αγγλίας, ζητώντας του φιλοξενία. Παραδόθηκε στο αγγλικό πολεμικό Βελλερεφόντης, που τον οδήγησε στο Πλίμουθ. Εκεί, του ανακοινώθηκε πως ήταν «αιχμάλωτος της Ευρώπης» και εξοριζόταν ισόβια στο νησί της Αγίας Ελένης, ένα βράχο καταμεσής στον Νότιο Ατλαντικό.

Αρχές Αυγούστου του 1815, τον έβαλαν στο καράβι. Γεμάτο ταλαιπωρίες το ταξίδι κράτησε εβδομήντα ημέρες. Στις 16 Οκτωβρίου του 1815, ο άλλοτε πανίσχυρος αυτοκράτορας αποβιβάστηκε στην Αγία Ελένη κι εγκαταστάθηκε σ’ ένα σπίτι που του παραχωρήθηκε.

Είχε μαζί του τρεις αξιωματικούς, ένα γιατρό και δώδεκα υπηρέτες. Είχε, όμως, κι έναν βάναυσο κυβερνήτη του νησιού, που ευχαριστιόταν να δημιουργεί προβλήματα στον αιχμάλωτό του. Έζησε άλλα πεντέμισι χρόνια υπαγορεύοντας τα απομνημονεύματά του. Πέθανε στις 5 Μαΐου του 1821, σε ηλικία 52 χρόνων. Η εντυπωσιακή του πορεία είχε στοιχίσει στην Ευρώπη περίπου 4.000.000 νεκρούς. Από αυτούς, οι 1.700.000 ήταν Γάλλοι.

Διαβάστε ακόμη Θέματα στρατιωτικής Ιστορίας, ανάλυση της μάχης του Βατερλό
και
Μια προσωπική μαρτυρία από τη μάχη του Βατερλό

Αξίζει επίσης να διαβαστεί το πολυσέλιδο κεφάλαιο που αφιερώνει ο Βικτόρ Ουγκό στους «Αθλίους» στη μάχη του Βατερλό, με μια περισσότερο συναισθηματική και γλαφυρή περιγραφή.

 

Τα ραδιενεργά κορίτσια

Η ανατριχιαστική ιστορία των νεαρών εργατριών
που μολύνθηκαν από ραδιενέργεια ζωγραφίζοντας ρολόγια
και ο δικαστικός αγώνας που πλήρωσαν με τη ζωή τους.

Της Αλίνας Χατζιδάκι
Πηγή: insidestory.gr

Το 1917, μια από τις καλύτερες δουλειές που μπορούσε να βρει μια εργάτρια στην Αμερική, ήταν να χρωματίζει καντράν ρολογιών, κυρίως για στρατιωτικούς σκοπούς. Έμοιαζε καλλιτεχνική, ήταν εύκολη, πλήρωνε καλύτερα από άλλες και τους έδινε την ευκαιρία να δουλέψουν με μια καινούρια χημική θαυματουργή ανακάλυψη για την οποία μιλούσαν όλοι: το ράδιο. Επιπλέον, καθώς οι ΗΠΑ είχαν μόλις εμπλακεί στον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, τους έδινε την ικανοποίηση ότι έκαναν κι εκείνες το πατριωτικό τους καθήκον.

Χρησιμοποιούσαν ειδικό χρώμα με ράδιο, που έκανε τους δείκτες και τα νούμερα σε ρολόγια και αεροναυτικά καντράν να λάμπουν στο σκοτάδι και η βασική τους οδηγία ήταν να περνούν το λεπτό πινέλο με το χρώμα από τα χείλη τους πριν από κάθε πινελιά, ώστε να γίνεται η άκρη του πιο μυτερή και να χρωματίζουν με μεγαλύτερη ακρίβεια. Πολλές ρωτούσαν αν αυτή η τεχνική ήταν ασφαλής και τα αφεντικά τους τις διαβεβαίωναν γι αυτό.

Όμως δεν ήταν αλήθεια. Ήδη από τότε, το ράδιο θεωρούνταν επικίνδυνο και άλλοι υπάλληλοι, που διαχειρίζονταν μεγαλύτερες ποσότητες, αλλά και οι ανώτεροι διοικητικοί που το πλησίαζαν, φορούσαν ειδικές προστατευτικές μάσκες και ποδιές από μόλυβδο, αλλά οι μικρές ποσότητες, όπως ισχυρίζονταν οι μεγάλες εταιρείες ραδίου, ήταν ευεργετικές για την υγεία. Στην πραγματικότητα, μια ολόκληρη βιομηχανία είχε στηθεί γύρω από αυτή, την εξωφρενική σήμερα θεωρία.

Κραγιόν με ράδιο

Η Μαρία Κιουρί, η οποία πέθανε το 1934 από απλαστική αναιμία που προκλήθηκε από τη μακροχρόνια έκθεσή της στη ραδιενέργεια, το ανακάλυψε το 1898 μαζί με τον σύζυγό της, Πιερ, και το αποκαλούσε «το όμορφό μου ράδιο». Μοιράστηκε την ανακάλυψή της με την επιστημονική κοινότητα και όταν εντοπίστηκε η ικανότητά του να καταστρέφει τον ανθρώπινο ιστό, άρχισε να χρησιμοποιείται στη μάχη κατά του καρκίνου –και όχι μόνο. Θεωρήθηκε θεραπεία για την αρθρίτιδα, τον πυρετό, ακόμα και για τη δυσκοιλιότητα, ένα φάρμακο που σε μικρές δόσεις υποσχόταν θαύματα. Ορισμένοι ισχυρίζονταν ότι έκανε τους ηλικιωμένους να ξανανιώσουν. Κάποιοι έπιναν νερό με ράδιο ως τονωτικό και επισκέπτονταν κλινικές και σπα που ειδικεύονταν στις θεραπείες με ράδιο.

Στην Αγγλία και την Αμερική πωλούνταν προϊόντα όπως βούτυρο, γάλα και σοκολάτες που περιείχαν μικρές δόσεις ραδίου και διαφημίζονταν ως υγιεινά, ενώ κυκλοφόρησαν και κρέμες προσώπου, σαπούνια, σκιές ματιών και κραγιόν με ράδιο, που θα έκαναν την ομορφιά των γυναικών «να λάμπει». Υπήρχαν ακόμα και εσώρουχα εμποτισμένα με ράδιο, τα οποία έδιναν ελπίδες για βελτίωση της σεξουαλικής ζωής όσων τα φορούσαν.

Φυσικά, το ράδιο προοριζόταν αποκλειστικά για τους πλούσιους, καθώς ανά γραμμάριο ήταν ίσως η πιο ακριβή ουσία του κόσμου. Όταν τα πρώτα στούντιο χρωματισμού καντράν με ράδιο άνοιξαν στο Νιούαρκ του Νιου Τζέρσεϊ και το Ιλινόις το 1917, πολλές γυναίκες της εργατικής τάξης θέλησαν να δουλέψουν εκεί. Κάθονταν σε σειρές, βουτούσαν τα πινέλα τους στο ραδιούχο διάλυμα που ονομαζόταν Undark, και μετά τα περνούσαν από τα χείλη τους για να λεπτύνουν τη μύτη τους, πριν χρωματίσουν τους δείκτες με το ακτινοβόλο χρώμα. Κάθε εργάτρια έπρεπε να χρωματίσει 250 νούμερα κάθε μέρα, και κέρδιζε περίπου 20 δολάρια την εβδομάδα.

Στην πλειοψηφία τους ήταν νεαρές γυναίκες, κάποιες μάλιστα και έφηβες, που στα διαλείμματα της δουλειάς διασκέδαζαν παίζοντας με το χρώμα. Το ράντιζαν στα μαλλιά τους, ζωγράφιζαν μουστάκια και φρύδια και πήγαιναν σε κάποιο σκοτεινό σημείο, όπου έλαμπαν μόνο τα σημεία που είχαν τονίσει. Μερικές ξάνοιγαν τα νύχια τους με αυτό ή το περνούσαν από τα δόντια τους για να έχουν αστραφτερό χαμόγελο το βράδυ, ενώ άλλες πήγαιναν στη δουλειά με βραδινά ρούχα, ώστε μετά να “λάμπουν” στο ραντεβού τους. Όταν φυσούσαν τις μύτες τους, τα χαρτομάντιλα ακτινοβολούσαν στο σκοτάδι και όταν επέστρεφαν τη νύχτα στο σπίτι τους έφεγγαν σαν φαντάσματα. Δεν είχαν κανένα λόγο να πιστεύουν ότι όλα αυτά ήταν επικίνδυνα, όχι μόνο επειδή το ράδιο θεωρείτο πολυτελής πανάκεια, αλλά κι επειδή οι κατασκευαστές –και οι καθοδηγούμενες επιστημονικές έρευνες που χρηματοδοτούσαν για να αντικρούσουν τις λίγες ενστάσεις ερευνητών που ανησυχούσαν– τις διαβεβαίωναν για το αντίθετο.

Όμως στις αρχές της δεκαετίας του ’20, πολλές εργαζόμενες άρχισαν να παρουσιάζουν τα πρώτα μοιραία συμπτώματα της μόλυνσης από ραδιενέργεια. Οι γνάθοι τους άρχισαν να πρήζονται και τα δόντια τους κυριολεκτικά έπεφταν χωρίς προφανή λόγο (αργότερα η ασθένεια θα ονομαζόταν Radium Jaw, όταν ο βιομήχανος Έμπεν Μπάιερς, που κατανάλωνε “ιαματικό” νερό με ράδιο, πέθανε από αυτήν). Υπήρξε μια αναφορά για μια γυναίκα που επισκέφτηκε τον οδοντίατρο για να κάνει εξαγωγή και κατέληξε να χάσει ολόκληρο κομμάτι της κάτω γνάθου της. Τα συμπτώματα όμως ήταν ποικίλα. Κάποιες, όπως η Μαργκερίτ Κάρλοου και η Χέιζελ Βίνσεντ, υπέφεραν από χρόνια εξάντληση. Άλλες, όπως η Αλμπίνα Λαρίς, γεννούσαν θνησιγενή μωρά. Αλλά για τις περισσότερες, όπως η Μόλι Μάγκια, ξεκίνησε με το σάπισμα των δοντιών. Ο γιατρός έβγαζε τα χαλασμένα δόντια από τα στόματα των κοριτσιών, αλλά οι πληγές δεν έκλειναν. Συχνά οι γνάθοι τους διαλύονταν με το παραμικρό άγγιγμα και το δέρμα τους γινόταν λεπτό σαν τσιγαρόχαρτο και σκιζόταν υπερβολικά εύκολα.

Τέσσερα χρόνια μετά το τέλος του πρώτου παγκόσμιου πολέμου, η 24χρονη Μόλι Μάγκια ήταν η πρώτη από τις εργάτριες που θα πέθαινε. Ο θάνατός της αποδόθηκε στη σύφιλη. Οι γιατροί που επισκέπτονταν οι νεαρές γυναίκες ήταν σαστισμένοι: το ράδιο θεωρείτο θαυματουργό και τα συμπτώματα δεν ήταν σε όλες τα ίδια. Το 1925, ο Χάρισον Μάρτλαντ, πρωτοπόρος παθολόγος του Νιου Τζέρσεϊ, άρχισε να ερευνά το μυστηριώδες φαινόμενο των κατεστραμμένων γνάθων σε γυναίκες της πόλης του που είχαν εργαστεί στο εργαστήριο της US Radium Corporation και είχαν περάσει από το στόμα τους ραδιενεργά πινέλα. Κατάφερε να αποδείξει το συσχετισμό της εργασίας τους με τις ασθένειές τους, όταν ανακάλυψε ότι το ράδιο είχε φτάσει στα οστά τους, κάνοντάς τα διάτρητα. Λογικά, αυτή η διάγνωση θα είχε βάλει τέρμα στη χρήση του τόσο τοξικού υλικού, αλλά οι επιχειρήσεις του ραδίου ήταν πολύ κερδοφόρες για να επιτρέψουν σε κάποιες ασήμαντες εργάτριες να τους ζημιώσουν. «Ακόμα πιστεύω ότι πρέπει να βρούμε τις αιτίες», έγραψε ο πρόεδρος της US Radium Corporation και αρνήθηκε να αναλάβει οποιαδήποτε ευθύνη.

Στο Νιου Τζέρσεϊ, τα περιστατικά ανάμεσα στις εργάτριες που δούλευαν με τα ραδιενεργά διαλύματα πλήθυναν τόσο που έφεραν κρίση στο επάγγελμα, όμως τα νέα δεν είχαν φτάσει στο καινούριο εργαστήριο της εταιρείας στην Οτάβα του Ιλινόις, στο οποίο εργάζονταν κορίτσια ακόμα και 14 ετών. Η εταιρεία, αν και είχε κάθε λόγο να πάρει μέτρα ασφαλείας, συνέχισε να επιβεβαιώνει τις εργάτριες ότι δεν υπήρχε κανένας κίνδυνος και συνέχισε να τους ζητά να βάζουν τα ραδιενεργά πινέλα στο στόμα τους.

Η Γκρέις Φράιερ.

Κάποιες εργάτριες που θέλησαν να διερευνήσουν το συσχετισμό των ασθενειών τους με τη δουλειά τους στα εργαστήρια, αντιμετώπισαν τους “ειδικούς” που η εταιρεία επέλεξε να τις εξετάσει. Η Γκρέις Φράιερ, πρώην εργάτρια που αντιμετώπιζε σοβαρά οδοντιατρικά, αρχικά, προβλήματα, έλαβε τη διαβεβαίωση ότι έχαιρε άκρας υγείας από δυο κορυφαίους υποτίθεται “γιατρούς”. Αργότερα αποδείχτηκε ότι ο ένας ήταν τοξικολόγος, υπάλληλος της US Radium, και ο άλλος ένας από τους αντιπροέδρους της εταιρείας, δεν ήταν καν γιατροί. Εν τω μεταξύ, οι έρευνες που έγιναν για να διαπιστωθούν οι συνθήκες στα εργαστήρια όπου σχεδόν όλες οι επιφάνειες ακτινοβολούσαν και όλοι οι υπάλληλοι είχαν ασυνήθιστες αιματολογικές εξετάσεις, παραδόξως συμφωνούσαν ότι όλα ήταν καλά και οι υπάλληλοι η προσωποποίηση της υγείας.

Οι πλαστές αναφορές όμως τελικά αποκαλύφθηκαν και τα αληθινά ευρήματα δημοσιεύτηκαν σε επιστημονικά περιοδικά. Η US Radium απείλησε με αγωγές, όμως η δημοσίευση έγινε. Σε κάποιο σημείο ανέφερε: «Δείγματα σκόνης από ολόκληρο τον χώρο, ακόμα κι αυτόν που δεν κάθονται οι εργάτριες, λάμπουν στο σκοτάδι. Τα μαλλιά τους, τα πρόσωπα, τα χέρια, τα φορέματα, τα εσώρουχα τους, ακτινοβολούν. Ένα από τα κορίτσια παρουσίασε λαμπερά σημεία στα πόδια και τους μηρούς της. Η πλάτη μιας άλλης ακτινοβολούσε μέχρι τη μέση».

Όμως η US Radium ήταν εργολάβος του υπουργείου Άμυνας, με σημαντικούς φίλους και ακόμα σημαντικότερους πόρους, οπότε η Γκρέις Φράιερ, που είχε αποφασίσει να κυνηγήσει την υπόθεση, χρειάστηκε περίπου δύο χρόνια να βρει δικηγόρο που δεχόταν να την αναλάβει. Κατέθεσε αγωγή το 1927 και τέσσερις ακόμα εργάτριες ακολούθησαν. Μαζί τους ενώθηκαν και οι αδελφές της Μόλι Μάγκια, η οποία είχε πεθάνει πέντε χρόνια νωρίτερα. Όταν έγινε η απαραίτητη για τις εξετάσεις εκταφή, οι υπάλληλοι του κοιμητηρίου διαπίστωσαν ότι η σωρός της ακόμα ακτινοβολούσε. Η αγωγή τράβηξε την προσοχή των media και πήρε μεγάλη δημοσιότητα. Οι εφημερίδες άρχισαν να αποκαλούν τις ενάγουσες «Radium Girls» και «ζωντανές νεκρές» κι έγιναν διεθνές θέμα.

Όμως, μέχρι την πρώτη ακροαματική διαδικασία, τα κορίτσια είχαν χειροτερέψει τόσο, που δεν μπορούσαν να σηκώσουν το χέρι τους για να ορκιστούν. Στη δεύτερη ήταν όλες σε πολύ κακή κατάσταση για να δώσουν το παρών και η υπόθεση πήρε αναβολή για αρκετούς μήνες επειδή κάποιοι μάρτυρες της US Radium δεν μπορούσαν να παρασταθούν επειδή έκαναν διακοπές στην Ευρώπη. Η κατακραυγή στον Τύπο ήταν τεράστια. Η εφημερίδα New York World έγραψε ότι «πρόκειται για παρωδία δικαιοσύνης. Δεν υπάρχει καμία δικαιολογία για μια τέτοια καθυστέρηση. Οι γυναίκες πεθαίνουν και παλεύουν για λίγα παλιοδολάρια για να κάνουν τις τελευταίες τους μέρες στη Γη πιο εύκολες. Είναι μια άκαρδη διαδικασία, ανήκουστη, άδικη και σκληρή». Καθώς οι γυναίκες δεν είχαν πια πολύ χρόνο ζωής, τελικά συμβιβάστηκαν εξωδικαστικά, για σημερινά 100.000 δολάρια η καθεμία και τα ιατρικά τους έξοδα. Επίσης τους επιδικάστηκε ετήσια αποζημίωση 600 δολαρίων εφ’ όρου ζωής.

Οι τελευταίες από τις γυναίκες πέθαναν δύο χρόνια μετά τη συμφωνία. Όμως τουλάχιστον η υπόθεση έγινε γνωστή, οι νεαρές εργάτριες στο Ιλινόις έμαθαν για το θανάσιμο κίνδυνο που αντιμετώπιζαν και τρομοκρατήθηκαν. Η εταιρεία ακόμα και τότε συνέχισε να τις διαβεβαιώνει ότι είναι ασφαλείς, ισχυριζόμενη ότι χρησιμοποιούσαν διαφορετικό είδος ραδίου. Μέχρι να αποφασίσουν να κινηθούν κι αυτές νομικά, η Αμερική αντιμετώπιζε την μεγάλη ύφεση και λίγοι ήταν πρόθυμοι να εναντιωθούν σε έναν από τους ελάχιστους εργοδότες που δεν είχε ακόμα πτωχεύσει. Τελικά, με τη βοήθεια του ιδεαλιστή δικηγόρου Λέοναρντ Γκρόσμαν που ανέλαβε την υπόθεση pro bono, και το σθένος της εργάτριας Κάθριν Ντόνοχιου που πολέμησε για δικαίωση κυριολεκτικά από το νεκροκρέβατό της, τα κατάφεραν. Έπειτα από οκτώ εφέσεις, το 1939 η US Radium καταδικάστηκε για εγκληματική αμέλεια.

Σήμερα, πολλοί πιστεύουν ότι τα Ραδιενεργά Κορίτσια δεν χάθηκαν τελείως άδικα. Ο αγώνας τους εναντίον ενός αντιπάλου που τις παραπλάνησε και τελικά τις σκότωσε, οδήγησε στην αλλαγή της εργατικής νομοθεσίας σε σχέση με τα τοξικά υλικά και παρόλο που η US Radium συνέχισε να παράγει ρολόγια που φέγγουν στο σκοτάδι χρωματισμένα με ραδιούχο διάλυμα, καμία εργάτρια δεν παρουσίασε συμπτώματα μόλυνσης ξανά. Ακόμα και σήμερα, στα μνήματα των εργατριών που νόσησαν λόγω της δουλειάς τους, οι δείκτες στους μετρητές Γκάιγκερ ανεβαίνουν ανησυχητικά (*). Και λένε με τον τρόπο τους την ιστορία των κοριτσιών που είχαν κάποτε τη λάμψη, όχι μόνο της ραδιενέργειας, αλλά και της νιότης τους.

* Σημείωση δική μας: Το Ράδιο (Ra-226) έχει φυσικό χρόνο ημιζωής 1620 χρόνια και βιολογικό χρόνο ημιζωής (λόγω φυσικής αποδιέγερσης από τη μία, και ταυτόχρονης αποβολής από τον οργανισμό από την άλλη) 900 ημέρες για τα μαλακά μέρη του σώματος και 10-12 χρόνια για τα οστά. Με απλά λόγια, αυτός είναι ο χρόνος που χρειάζεται για να μειωθεί η αρχική ποσότητά του στο μισό. Χρειάζονται άλλα τόσα χρόνια για να μειωθεί στο μισό τού μισού, δηλαδή στο 25% της αρχικής ποσότητας, κλπ!
Εκπέμπει ακτίνες-α, που είναι σχετικά ακίνδυνες εξωτερικά, λόγω μικρής εμβέλειας και διαπερατότητας, αλλά εξαιρετικά επικίνδυνες όταν βρεθούν (λόγω κατάποσης, εισπνοής κλπ) μέσα στον οργανισμό, επειδή «επιδρούν» πολύ «πυκνά» και δεν αφήνουν περιθώρια στα κύτταρα να επιβιώσουν ή (το χειρότερο) να αναπτυχθούν φυσιολογικά, με αποτέλεσμα την καρκινογένεση.

Άρης Βελουχιώτης

Αυτοκτόνησε στις 15 Ιουνίου 1945

«Αν ζήσει κανένας σας να θυμάται τα λόγια αυτά:

Οι Εγγλέζοι θα σας σφάξουν όλους σαν αρνιά, εγώ στα χέρια τους δε θα πέσω, γιατί τα βουνά με ξέρουν.

Με την πέτρα προσκέφαλο, την ψείρα συντροφιά, την κάπα σκέπασμα δε θα με ιδούνε ζωντανό στα χέρια τους.

Αυτό θέλω να το θυμάστε αν κανένας σας ζήσει.»

Διαβάστε την περσινή μας ανάρτηση εδώ

Άλαν Τούρινγκ: Ο άνθρωπος που γέννησε τους υπολογιστές και νίκησε τους ναζί

Πηγή: tvxs.gr

Έφυγε από τη ζωή σαν σήμερα, στις 7 Ιουνίου 1954, σε ηλικία 42 ετών.

Μαθηματικός, κρυπτογράφος, θεωρητικός βιολόγος, «πατέρας» της «επιστήμης των υπολογιστών», με άλλα λόγια της πληροφορικής, ο Βρετανός Άλαν Τούρινγκ ήταν ο ιδιοφυής επιστήμονας που «έσπασε» τον μυστικό κωδικό  Enigma των Γερμανών, σώζοντας εκατομμύρια ζωές, δίνοντας τη δυνατότητα στους Συμμάχους να κερδίσουν τη μάχη του Ατλαντικού «συντομεύοντας τη διάρκεια του Β΄Παγκοσμίου πολέμου κατά δύο χρόνια», όπως έγραφε ο Guardian.

Επίσης, ένας άνθρωπος με ζωή μυθιστορηματική και ένα φινάλε, που εν πολλοίς παραμένει μυστήριο.

Ο Άλαν Μάθισον Τούρινγκ γεννήθηκε στο Λονδίνο στις 23 Ιουνίου 1912. Το ταλέντο του στα μαθηματικά αποκαλύφθηκε σε ηλικία 13 ετών, παρότι τα γραπτά του χαρακτηρίζονταν από τους καθηγητές του «ακατάστατα και πρόχειρα».

Η φυσική κλίση του στα μαθηματικά δεν ήταν ικανή να κερδίσει τον σεβασμό των δασκάλων του στο περιώνυμο Sherborne, το οποίο έδινε περισσότερη έμφαση στους κλασικούς.

Το 1928, σε ηλικία 16 ετών, μελετά την εργασία του Αϊνστάιν και όχι μόνο την καταλαβαίνει, αλλά καταφέρνει να προεκτείνει τα ερωτήματα του κορυφαίου φυσικού για τους νόμους του Νεύτωνα που αφορούν την κίνηση, σε ένα κείμενο το οποίο τελικά δεν δημοσιεύθηκε.

Τα χρόνια εκείνα ερωτεύεται έναν συμμαθητή του, τον Κρίστοφερ Μόρκομ, ο οποίος λίγους μήνες αργότερα πεθαίνει από βοοειδή φυματίωση, μετά από κατανάλωση μολυσμένου γάλακτος αγελάδας. Η απώλεια κλονίζει την πίστη του. Τον οδηγεί στον αθεϊσμό και στην πεποίθηση ότι όλα τα φαινόμενα έχουν υλιστική βάση.

Λόγω της απροθυμίας του να εργαστεί συστηματικά στα θεωρητικά μαθήματα (όσο στα μαθηματικά), ο Τούρινγκ απέτυχε να κερδίσει υποτροφία στο κολέγιο Trinity του Κέιμπριτζ και πήγε στο κολέγιο της δεύτερης επιλογής του, στο Κινγκς Κόλετζ του Κέιμπριτζ, αποφοιτώντας με Άριστα στα Μαθηματικά. Το 1935 και σε ηλικία μόλις 22 ετών, εκλέγεται μέλος του King’s College χάρη στη διατριβή του, με την οποία απέδειξε το Κεντρικό Οριακό Θεώρημα (Central Limit Theorem).

Το 1936 δημοσιεύει την πραγματεία «On Computable Numbers, with an Application to the Entscheidungsproblem», που αναγνωρίζεται ως το λαμπρότερο έργο του. Αποδεικνύει ότι υπάρχουν ορισμένα μαθηματικά προβλήματα που δεν μπορούν να επιλυθούν δια μιας σταθεράς, καθορισμένης διεργασίας, την οποία χαρακτήριζε ως διεργασία που μπορεί να εκτελεστεί από αυτόματη μηχανή.

Αποδεικνύει επίσης, τη δυνατότητα κατασκευής μιας μηχανής γενικής χρήσης («Μηχανή Τούρινγκ»), η οποία, καταλλήλως προγραμματιζόμενη, θα μπορούσε να εκτελέσει το έργο οποιασδήποτε κατασκευασμένης για την επίλυση ειδικών προβλημάτων μηχανής. Αυτή η ιδέα μια μηχανής γενικής χρήσης αποτέλεσε τη θεωρητική βάση για τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, που εμφανίστηκαν τη δεκαετία του ’40.

Ο Τούρινγκ συνέχισε τις σπουδές του στα Μαθηματικά στο Πανεπιστήμιο του Πρίνστον στις ΗΠΑ και το 1938 αναγορεύτηκε διδάκτορας Μαθηματικών, με τη διατριβή «Systems of Logic Based on Ordinals». Με την αποφοίτησή του δέχεται τη θέση του καθηγητή Μαθηματικής Λογικής που του προσφέρθηκε στο King’s College, όπου και θα είχε παραμείνει, εάν δεν μεσολαβούσε ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος και η εφεύρεση της «μηχανής Τούρινγκ».

Το έργο του

Εξελίσσοντας ακόμα περισσότερο την ιδέα του αλγορίθμου, δημιουργεί και τα πρώτα προγράμματα τα οποία ήταν κατάλληλα για να διαβαστούν από μια μηχανή. Για την ακρίβεια, «έγραφε» προγράμματα σε μορφή διάτρητων ταινιών, τις οποίες «διάβαζε» σειριακά μια μηχανή, η οποία σύμφωνα με αυτό που διάβαζε, εκτελούσε μια ενέργεια.

Η πρώτη αυτή νοητή μηχανή που την δημιούργησε το 1937 και την ονόμασε Αυτόματη Μηχανή,  είναι ο σημερινός υπολογιστής και οι διάτρητες ταινίες είναι πλέον τα σύγχρονα προγράμματα. Παρά την τεράστια εξέλιξη στην επιστήμη των υπολογιστών τις τελευταίες δεκαετίες, βλέπετε ότι η αρχή παραμένει η ίδια.

Η μηχανή που ονομάστηκε μηχανή του Turing (Turing Machine) διδάσκεται μέχρι σήμερα στις πανεπιστημιακές σχολές Πληροφορικής σε όλο τον κόσμο. Στην ουσία επρόκειτο για ένα νοητικό πείραμα με το οποίο όμως μέχρι και σήμερα, βασιζόμενοι στις αρχές του, μπορούμε να δούμε τα όρια της μηχανής (ενός μηχανήματος, ενός η/υ) όσων αφορά την νοημοσύνη του, στην ουσία δηλαδή, την «Τεχνητή Νοημοσύνη».

Εργάζεται στο Εθνικό Εργαστήριο Φυσικής όπου δημιουργεί τα σχέδια για έναν από τους πρώτους υπολογιστές με αποθηκευμένα προγράμματα, τον ACE, o οποίος ποτέ δεν ολοκληρώθηκε στην πλήρη μορφή του. Το 1948 μεταβαίνει στο Πανεπιστήμιο του Manchester όπου εργάστηκε πάνω στη δημιουργία και εξέλιξη ενός πλέον από τους γνωστότερους πρώτους υπολογιστές τον MARK 1.

Enigma

Εξαιρετικά σημαντική ήταν και η συμβολή του κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου πολέμου. Εγκατεστημένος στο Bletchley Park, το κέντρο αποκρυπτογράφησης της Μεγάλης Βρετανίας, διετέλεσε για ένα διάστημα επικεφαλής της περίφημης επίλεκτης ομάδας Hut 8, η οποία ήταν υπεύθυνη για την κρυπτανάλυση των σημάτων των Γερμανικών ναυτικών δυνάμεων.

Ανέπτυξε τεχνικές πάνω στην κρυπτανάλυση και «έσπασε» πολλούς κωδικούς των Γερμανών καθώς και της μηχανής Enigma, της ειδικής γραφομηχανής που είχαν εφεύρει οι Γερμανοί επιστήμονες της εποχής για την κρυπτογράφηση των μηνυμάτων τους, της οποίας η αποκρυπτογράφηση ήταν εξαιρετικά δύσκολη.

Το γεγονός ότι εργάστηκε για τη Βρετανική Αντικατασκοπεία και κατάφερε να «σπάσει» τους κωδικούς της Enigma, έδωσε τη δυνατότητα στους Συμμάχους να κερδίσουν τη μάχη του Ατλαντικού «συντομεύοντας τη διάρκεια του Β΄ παγκοσμίου πολέμου κατά δύο χρόνια».

Ανάμεσα στα χιλιάδες μηνύματα ήταν από αστεία μεταξύ Γερμανών στρατιωτών μέχρι εντολές απευθείας από τον Χίτλερ.

Τα πιο κρίσιμα όμως δεν ήταν άλλα από αυτά με τις συντεταγμένες του γερμανικού στόλου των U-boats που τορπίλιζε τα cargos με τις προμήθειες που έστελναν οι Αμερικάνοι για να μην λιμοκτονήσει ο βρετανικός λαός.

Όπως θα έλεγε και ο Τσόρτσιλ αργότερα, «το μοναδικό πράγμα που πραγματικά με τρομοκράτησε κατά τη διάρκεια του πολέμου ήταν ο κίνδυνος των γερμανικών U-boat».

Tα μηχανήματα του Τούρινγκ αποκρυπτογραφούσαν 84.000 μηνύματα τον μήνα, δηλαδή δύο ανά λεπτό.

Στα τέλη του 1941, ο Άλαν Τούρινγκ, μαζί με τους Γκόρντον Γουέλτσμαν, Χιου Αλεξάντερ και Στιούαρτ Μίλνερ-Μπάρι, εξοργισμένοι από την έλλειψη βοήθειας, παρέκαμψαν την ιεραρχία, σπάζοντας στην πορεία όλους τους κανόνες, και έστειλαν μία επιστολή με αποδέκτη τον Βρετανό πρωθυπουργό, Ουίνστον Τσώρτσιλ.

Στο γράμμα, όπου ως πρώτος αποστολέας εμφανιζόταν ο Τούρινγκ, η μυστική ομάδα κρυπτογράφων του Μπλέτσεϊ Παρκ, έλεγε στον Τσώρτσιλ: Αν θέλετε να κερδίσετε αυτόν τον πόλεμο, στείλτε μας βοήθεια. Όπως αποδείχθηκε αργότερα, το γράμμα ήταν ό,τι ακριβώς χρειαζόταν η ομάδα. Ο Τσώρτσιλ αντέδρασε θετικά, και όλα πήραν τον δρόμο τους.

Ο θάνατος και το δαγκωμένο μήλο

Λάτρης της βιολογίας, ο Τούρινγκ θα εφαρμόσει το μαθηματικό του ταλέντο στη μορφογένεση, δηλαδή πώς τα ζώα και τα φυτά αναπτύσσουν ορισμένα μοντέλα μορφών, όπως οι ρίγες της ζέβρας ή οι κηλίδες της αγελάδας, θεωρίες οι οποίες ακόμη απασχολούν τους βιολόγους. Το 1952 θα δημοσιεύσει το πρώτο μέρος της εργασίας του για τη μορφογένεση, την ανάπτυξη σχεδίου και μορφής στους ζωντανούς οργανισμούς, η οποία θα παραμείνει ημιτελής.

Την ίδια χρονιά, συλλαμβάνεται για παραβίαση του νόμου περί ομοφυλοφιλίας. Κάποια στιγμή στο σπίτι του μπήκαν κλέφτες και το διέρρηξαν. Ο Τούρινγκ το κατήγγειλε στην αστυνομία. Όπως αποδείχθηκε, ήταν ο 19χρονος εραστής του αυτός που παρακίνησε και συνεργάστηκε με έναν κακοποιό για τη διάρρηξη. Με την καταγγελία του, βγήκε στην επιφάνεια η ομοφυλοφιλία του και ο Τούρινγκ καταδικάστηκε με την επιπρόσθετη κατηγορία της «σεξουαλικής διαστροφής».

Δικάστηκε στις 31 Μαρτίου 1952, χωρίς να δεχτεί υπεράσπιση. Καταδικάστηκε και η επιλογή που του δόθηκε ήταν είτε να πάει στη φυλακή είτε να κάνει ενέσεις οιστρογόνων για ένα χρόνο. Δέχτηκε το δεύτερο και επέστρεψε σε μία ευρεία γκάμα ακαδημαϊκών επιδιώξεων. Όχι μόνο συνέχισε την έρευνά του πάνω στη μορφογένεση, αλλά επίσης δούλεψε σε νέες ιδέες στην κβαντική θεωρία και στη θεωρία της σχετικότητας.

Ο Turing πέθανε στις 7 Ιουνίου 1954 στα 42 του χρόνια από δηλητηρίαση ενώ διεξήγαγε πειράματα στην ηλεκτρόλυση. Ένα μισοφαγωμένο μήλο που βρέθηκε δίπλα του αποδείχτηκε ότι περιείχε κυάνιο.

Η σχετική έρευνα κατέληξε στην εκδοχή της αυτοκτονίας, αλλά η μητέρα του πάντοτε υποστήριζε ότι επρόκειτο για ατύχημα. Έφυγε από τη ζωή συντετριμμένος και απομονωμένος. Τον βρήκε νεκρό την επομένη ημέρα ο οικονόμος του.

Φημολογείται ότι η γνωστή εταιρεία πληροφορικής Apple διάλεξε ως λογότυπό της ένα μισοφαγωμένο μήλο για να αποτίσει φόρο τιμής σε αυτή τη διάνοια της Πληροφορικής.

Ο Τούρινγκ υπήρξε μια εκκεντρική προσωπικότητα για τα δεδομένα της εποχής του, της  συντηρητικής βρετανικής κοινωνίας των πρώτων μεταπολεμικών χρόνων. Ήταν εσωστρεφής, άθεος, δεινός μαραθωνοδρόμος (ένας τραυματισμός στο ισχίο τον απέκλεισε από τη βρετανική Ολυμπιακή ομάδα του 1948), εργαζόταν εκ θεμελίων (αγνοώντας την εργασία των προκατόχων του), δεν έκρυβε την ομοφυλοφιλία του και ούτε σεβόταν τα αυστηρά επιστημονικά «σύνορα» της εποχής του (όντας ένας «καθαρός» μαθηματικός, που εισέβαλε στα πεδία της μηχανικής και της ηλεκτρονικής).

Η αυξανόμενη απομόνωσή του, το δικαστικό σκάνδαλο, η αυτοκτονία του και το γεγονός ότι δεν κατάφερε ποτέ να επιβραβευθεί για το έργο του, το οποίο στο πλαίσιο του «Ψυχρού Πολέμου» ήταν σε μεγάλο μέρος του χαρακτηρισμένο ως απόρρητο -ακόμη και φίλοι του αγνοούσαν τη δράση του- άφησαν τον ίδιο και το έργο του στη σκιά για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Η διεθνής κοινότητα, εις μνήμην του, καθιέρωσε το βραβείο Turing, το οποίο απονέμεται ετησίως σε εξαίρετους επιστήμονες των υπολογιστών και θεωρείται το Nobel της Πληροφορικής.

Η αποκατάσταση της μνήμης του

Άγαλμα του Τούρινγκ υπάρχει από το 2001 στο Μάντσεστερ, στο πάρκο Sackville, μεταξύ του κτιρίου του Πανεπιστημίου του Μάντσεστερ στην οδό Whitworth και μιας γειτονιάς στο κέντρο της πόλης που αποτελεί στέκι ομοφυλοφίλων. Για να τιμήσει την 50ή επέτειο του θανάτου του, το Πανεπιστήμιο τοποθέτησε το 2004 μια αναμνηστική πλακέτα στην προηγούμενη κατοικία του, στο Γουίλσμλοου.

Στις 10 Σεπτεμβρίου 2009, ο τότε πρωθυπουργός της Βρετανίας Γκόρντον Μπράουν δήλωσε δημόσια συγγνώμη εκ μέρους της βρετανικής κυβέρνησης για τη συμπεριφορά του κράτους απέναντι στον Άλαν Τούρινγκ, υπό την πίεση σχετικής εκστρατείας συλλογής υπογραφών.

Στις 24 Δεκεμβρίου 2013, η Ελισάβετ Β΄ του απένειμε χάρη μετά θάνατον.

Βιβλιοπαρουσίαση: «Έτσι αγαπάμε εμείς την Ελλάδα. Πλήρη πρακτικά και ιστορικό των δικών Μπελογιάννη. Τα σήματα Βαβούδη»

Η πολιτική-πολιτιστική Λέσχη Εκτός Γραμμής διοργανώνει την Παρασκευή 9 Ιουνίου, 7:30 μ.μ. παρουσίαση & συζήτηση του βιβλίου:
Έτσι αγαπάμε εμείς την Ελλάδα
Πλήρη πρακτικά και ιστορικό των δικών Μπελογιάννη
Τα σήματα Βαβούδη

του Σπύρου και του Γρηγόρη Σακελλαρόπουλου (Τόπος, 2016)

Το βιβλίο των Σπύρου και Γρηγόρη Σακελλαρόπουλου Έτσι αγαπάμε εμείς την Ελλάδα. Πλήρη πρακτικά και ιστορικό των δικών Μπελογιάννη. Τα σήματα Βαβούδη (Τόπος, 2016), παρουσιάζει για πρώτη φορά τα πλήρη πρακτικά των δύο δικών του Νίκου Μπελογιάννη και των συντρόφων του. Περιλαμβάνει επίσης μεγάλο μέρος από τα σήματα Βαβούδη, τα υπομνήματα μετατροπής της θανατικής ποινής των Μπελογιάννη, Μπάτση και Καλούμενου σε ισόβια κάθειρξη, καθώς και σχολιασμό για τον τρόπο διεξαγωγής καθώς και το ιστορικό πλαίσιο μέσα στο οποίο πραγματοποιήθηκαν οι δίκες. Πρόκειται ως εκ τούτου για μια έκδοση πολύτιμη τόσο για την ιστορική έρευνα στην Ελλάδα, όσο όμως και για την ιστορική γνώση και μνήμη του ενδιαφερόμενου αναγνώστη, ιδιαίτερα δε όσων είναι στρατευμένοι στο κομμουνιστικό κίνημα και την αριστερά.

Τα ιστορικά ντοκουμέντα που περιλαμβάνει ο τόμος, δίνουν τη δυνατότητα να αποκτήσει ο αναγνώστης τη δική του οπτική απέναντι στα δραματικά γεγονότα της περιόδου, φωτίζοντας παράλληλα τη δράση διάφορων καθοριστικών παραγόντων που διαμόρφωσαν τις ιστορικές εξελίξεις: τον ρόλο των ΗΠΑ, το πλαίσιο μέσα στο οποίο κινήθηκε η ηγεσία του ΚΚΕ και ιδιαίτερα ο Νίκος Ζαχαριάδης, τη στάση των κομμάτων του Κέντρου και ειδικά του Νικόλαου Πλαστήρα, τον ρόλο που διαδραμάτισαν το Παλάτι και ο Στρατός.

Παράλληλα, το αρχειακό υλικό που παρουσιάζει η παρούσα μελέτη, οδηγεί σε πρωτότυπες διαπιστώσεις για την ιστορική περίοδο και τις ιδιαίτερες ευθύνες και δράση των διαφόρων παραγόντων που πρωταγωνίστησαν.

Θα μιλήσουν:

Δημήτρης Κουσουρής, διδάσκων Σύγχρονη Ιστορία, Πανεπιστήμιο της Βιέννης

Προκόπης Παπαστράτης, ομότιμος καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου

Μενέλαος Χαραλαμπίδης, δρ. Ιστορίας, συγγραφέας

& ο Σπύρος Σακελλαρόπουλος, επιμελητής του τόμου, αναπληρωτής καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου

Σας περιμένουμε!

Πολιτική – Πολιτιστική Λέσχη Εκτός Γραμμής

Αθήνα, Στρατηγοπούλου 7 &  Μαυρικίου

(Χαρ.Τρικούπη, στάση Λασκάρεως)

e-mail: lesxi.ektosgrammis@gmail.com

f: /EktosGrammis

t: @ektos_grammis

www.ektosgrammis.gr/club

Ο Λαφαζάνης στο Κοντομαρί Χανίων

Να αναγνωριστεί άμεσα ως μαρτυρικό χωριό

Να διεκδικήσουμε εδώ και τώρα
Γερμανικές επανορθώσεις και κατοχικό δάνειο

Τα κυριότερα σημεία της συνέντευξης στο τέλος του άρθρου

Στα Χανιά βρίσκεται από το πρωί της Παρασκευής (2/6) ο Γραμματέας του Πολιτικού Συμβουλίου της Λαϊκής Ενότητας, Παναγ. Λαφαζάνης.

Ο Παναγ. Λαφαζάνης θα δώσει το πρωί συνέντευξη στα μέσα ενημέρωσης των Χανίων και στη συνέχεια θα περιοδεύσει στην πόλη.

Ο κύριος σκοπός της επίσκεψης του Παν. Λαφαζάνη στον νομό Χανίων είναι να παραστεί το απόγευμα της Παρασκευής στο χωριό Κοντομαρί, έξω από τα Χανιά, στην εκδήλωση που θα πραγματοποιηθεί εκεί στην μνήμη των εκτελεσθέντων από τους Γερμανούς Κρητικών πατριωτών στις 2/6/1941, οι οποίες εκτελέσεις ήταν και οι πρώτες που έλαβαν χώρα σε ομαδική βάση στην Ελλάδα.

Ο Παναγ. Λαφαζάνης με την ευκαιρία της παρουσίας του στο Κοντομαρί θα ζητήσει να αναγορευθεί το χωρίο μαρτυρικός τόπος, πράγμα που δυστυχώς απέρριψε αδικαιολόγητα και προσβλητικά η κυβέρνηση Τσίπρα. Όπως θα επαναφέρει επίσης την ανάγκη να διεκδικηθούν άμεσα οι ξεχασμένες Γερμανικές επανορθώσεις και το Γερμανικό κατοχικό δάνειο, σε μια στιγμή που το ζήτημα του ελληνικού χρέους βρίσκεται στην επικαιρότητα.

Το ιστορικό

Οι Γερμανοί είναι πλέον οι νέοι κατακτητές της Κρήτης. Μετά από μάχες 10 ημερών, το νησί έχει πέσει στα χέρια τους. Αυτοί έχουν πέσει έξω στους υπολογισμούς τους, καθώς ο σχεδιασμός τους ήταν να το καταλάβουν μέσα σε λίγες μόλις ώρες.
Το τίμημα της επιχείρησης είναι πολύ ακριβό. Χιλιάδες αλεξιπτωτιστές και άνδρες του στρατού τους έχουν σκοτωθεί ή τραυματιστεί βαριά.

Η αντίσταση των άοπλων Κρητικών, μαζί με τις λίγες δυνάμεις των Βρετανών, Αυστραλών και Νεοζηλανδών, έχουν καταφέρει να αποδεκατίσουν το σώμα αλεξιπτωτιστών, καταρρίπτοντας και πάνω από 200 αεροπλάνα.
Με την κατάληψη του νησιού, απ’ το οποίο οι σύμμαχοι αποχωρούν από τις 28 μέχρι τις 31 Μαΐου αφήνοντας μόνο τον πληθυσμό, οι Γερμανοί άρχισαν τα αντίποινα και την εκδίκηση για την αντίσταση που συνάντησαν. Στο μικρό χωριό του νομού Χανίων Κοντομαρί, κοντά στο Μάλεμε, θέτουν σε εφαρμογή το πρώτο τους απάνθρωπο σχέδιο.

Στις 2 Ιουνίου περικυκλώνουν το χωριό, συγκεντρώνουν στην πλατεία όλους τους κατοίκους και στη συνέχεια μεταφέρουν 26 άνδρες, ηλικίας 18-50 ετών, σε ένα λιόφυτο. Ο επικεφαλής του αποσπάσματος ανθυπολοχαγός Χορστ Τρεμπς, τους ανακοινώνει ότι θα εκτελεστούν ως αντίποινα για το θάνατο Γερμανών στρατιωτών. Είχε βρεθεί κι ένα ματωμένο σακάκι Γερμανού στο χωριό, αλλά μάλλον αυτή ήταν απλώς μια αφορμή για το μαζικό έγκλημα…

Kreta, Kondomari, Erschießung von ZivilistenΓερμανοί εξετάζουν ένα σακάκι με αίμα, κρίνοντας ένοχο το χωριό…

Ο Τρεμπς δίνει το σύνθημα και η εκτέλεση αρχίζει. Συνολικά πέφτουν αμέσως νεκροί 24 άνδρες. Δύο καταφέρνουν να τρέξουν, προσπαθώντας να διαφύγουν, πληγωμένοι βαριά. Ξεφεύγουν, αλλά μόνο ο ένας διασώζεται τελικά.
Ο Τρεμπς λίγο μετά παρασημοφορήθηκε, για τη «γενναιότητά» του να ξεκληρίσει ένα χωριό αμάχων…

kontomari-3-antigrafoΟ φοβερός Τρεμπς (αριστερά), που λίγο αργότερα παρασημοφορήθηκε για τη σφαγή!

Kreta, Auszeichnung von FallschirmjägernΔυο μήνες μετά τη βαρβαρότητα, ο Τρεμπς (δεξιά) παρασημοφορείται!

Η θηριωδία, η πρώτη στην Κρήτη και από τις πρώτες των Ναζί σε όλη την Ευρώπη, απαθανατίστηκε στιγμή προς στιγμή. Ο ανταποκριτής προπαγάνδας της Βέρμαχτ, Φραντς Πήτερ Βέιξλερ βρισκόταν μαζί με το απόσπασμα όταν μπήκε στο χωριό και φωτογράφισε τα πάντα. Οι φωτογραφίες – απόδειξη του μαζικού εγκλήματος- φυλάχτηκαν καλά στα αρχεία του γερμανικού στρατού μέχρι το 1980, όταν εντοπίστηκαν και δημοσιοποιήθηκαν για πρώτη φορά από τον Έλληνα δημοσιογράφο Βάσο Μαθιόπουλο, χωρίς να είναι γνωστό το χωριό της τραγωδίας, που βρέθηκε μετά από δημοσιογραφική, και πάλι, έρευνα.

Μαρτυρικός τόπος

Για μαζικό έγκλημα των ναζί σε βάρος του αντρικού πληθυσμού του χωριού, ζητήθηκε από το 2012 από την τοπική ενότητα (πρώην κοινότητα) να κηρυχτεί μαρτυρικό χωριό.
Ωστόσο το αίτημα είχε μπει σε κάποιο συρτάρι του Υπουργείου Εσωτερικών για 4 χρόνια, χωρίς να έχει εξεταστεί μέχρι τις 8 Ιουνίου του 2016, που επισκέφθηκε το χωριό κλιμάκιο της ΛΑ.Ε με επικεφαλής το μέλος της ΠΓ της Δημήτρη Στρατούλη.

Η ΛΑ.Ε αμέσως μετά με δημόσιο τρόπο αλλά και με πολιτικές παρεμβάσεις της στο Υπουργείο Εσωτερικών ανακίνησε το θέμα, αλλά αφού πέρασε άλλος ένας χρόνος, τελικά η αρμόδια επιτροπή του Υπουργείου πρόσφατα απέρριψε το αίτημα, με τον ισχυρισμό… ότι δεν εκτελέστηκε ολόκληρο το χωριό!!!

Η απόρριψη αυτή αποτελεί ντροπή για την κυβέρνηση Τσίπρα – Καμμένου, που έχει αποδεχθεί πλήρως την γερμανική οικονομική μπότα στη χώρα μας.

Ο Παναγ. Λαφαζάνης με την ευκαιρία της παρουσίας του στο Κοντομαρί θα καλέσει την κυβέρνηση να επανεξετάσει αμέσως το θέμα για να δικαιωθεί το μαρτυρικό χωριό και να υπάρξει τιμή και σεβασμός στους πεσόντες πατριώτες και στην ιστορία.

Τέλος ο Παν. Λαφαζάνης θα επαναφέρει ξανά στο προσκήνιο την διεκδίκηση των Γερμανικών επανορθώσεων και την απαίτηση για εξόφληση του κατοχικού δανείου, αιτήματα που έχουν μια ιδιαίτερη επικαιρότητα σήμερα που βρίσκεται στην ημερήσια διάταξη το ζήτημα του υποτιθέμενου ελληνικού χρέους.

Τα κυριότερα σημεία της συνέντευξης του Π. Λαφαζάνη εδώ.