Κατηγορία: Πολιτισμός – Επιστήμη – Αθλητισμός

Η μέτρηση της ακτίνας της Γης από τον Ερατοσθένη

21η Ιουνίου 240 πΧ

Βίντεο με τον Καρλ Σαγκάν.

Πηγή: mixanitouxronou.gr

Δύο ραβδιά, το μυαλό και την παρατηρητικότητά του χρησιμοποίησε ο Ερατοσθένης για να ανακαλύψει πρώτος ότι η Γη είναι στρογγυλή και να μετρήσει την περίμετρο της.

Χιλιάδες χρόνια πριν, κατάφερε να υπολογίσει το μέγεθος του πλανήτη μας και να κατασκευάσει ένα σύστημα συντεταγμένων με παράλληλους και μεσημβρινούς με τα μέσα που διέθετε.

Οι μεταγενέστεροι αστρονόμοι και γεωγράφοι διάβασαν λανθασμένα τα ευρήματα του Έλληνα μαθηματικού και συντάχθηκαν με την άποψη του Πτολεμαίου ότι η Γη είναι 30% μικρότερη από όσο είχε μετρήσει ο Ερατοσθένης. Το λάθος αυτό παρέμεινε για 15 αιώνες και ήταν η αιτία να αποφασίσει ο Κολόμβος το ταξίδι για την Ινδία, το οποίο κατέληξε στην ανακάλυψη της Αμερικής.

Ο Ερατοσθένης είχε γεννηθεί στην ελληνική αποικία της Βόρειας Αφρικής, Κυρήνη, το 276 π.Χ. και ήταν φίλος με τον Αρχιμήδη. Λέγεται ότι είχε ζήσει στην Αθήνα για αρκετά χρόνια, ώσπου έγινε βιβλιοθηκάριος στην περίφημη βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας.

Το πείραμα του Ερατοσθένη

Εκείνη την περίοδο έκανε μια παρατήρηση που τον οδήγησε να διατυπώσει πρώτος ότι η Γη είναι στρογγυλή.

Στις 21 Ιουνίου, που είναι η πιο μεγάλη ημέρα του έτους, σε ένα πηγάδι ο Ήλιος έπεφτε κάθετα και φώτιζε τον πυθμένα χωρίς να δημιουργεί σκιές.

Το πηγάδι βρισκόταν στη Συήνη, σημερινή πόλη Ασουάν που βρίσκεται στη Νότια Αίγυπτο. Αντίθετα στην Αλεξάνδρεια, η οποία απέχει 800 χλμ από το Ασουάν, ο ήλιος δημιουργούσε σκιά σε μια ράβδο, που ήταν στερεωμένη στο έδαφος. Αυτό σήμαινε ότι οι δύο πόλεις σίγουρα δεν έβλεπαν τον Ήλιο από την ίδια γωνία και ότι η Γη δεν ήταν επίπεδη, όπως πίστευαν.

(Σημείωση δική μας: Η παραδοχή ότι οι ακτίνες του Ήλιου φτάνουν παράλληλες μεταξύ τους στην επιφάνεια της Γης, είναι κατά προσέγγιση αποδεκτή γιατί η απόσταση Ηλίου-Γης είναι πολύ μεγάλη.)

Ο Ερατοσθένης γνώριζε ήδη από προγενέστερες αστρολογικές μετρήσεις που διάβασε στη βιβλιοθήκη ή από δικούς του υπολογισμούς, ότι η Συήνη και η Αλεξάνδρεια ανήκαν στον ίδιο μεσημβρινό.

Το πείραμα του βασίστηκε στη μέτρηση της σκιάς που δημιουργούν οι ακτίνες του Ηλίου την ίδια ημερομηνία σε δύο διαφορετικές τοποθεσίες. Για να το τεκμηριώσει την πεποίθηση ότι η Γη είναι στρογγυλή τοποθέτησε στο έδαφος έναν στύλο στην Αλεξάνδρεια και έναν στη Συήνη.

(Σημείωση δική μας: Οι γωνίες «Κ» και «Αλεξάνδρεια» είναι ίσες διότι είναι «εντός εναλλάξ».)

Μετά υπολόγισε τη γωνία που σχημάτιζε η σκιά στις 12 το μεσημέρι (σημείωση δική μας: στην Αλεξάνδρεια, γιατί στην Συήνη η γωνία ήταν μηδέν). Το αποτέλεσμα ήταν ότι η γωνία ήταν το 1/50 της περιφέρειας του κύκλου (σημείωση δική μας: 360/7.2=50).
Μετά υπολόγισε την απόσταση των δύο πόλεων. Πιθανόν έβαλε έναν βηματιστή να διασχίσει τη διαδρομή από τη μία πόλη στην άλλη και να μετρήσει με προσοχή την απόσταση, που ήταν 5.040 στάδια (σημείωση δική μας: ένα στάδιο είναι περίπου 185 μέτρα). Στο πείραμα του, τα 5.040 στάδια αποτυπωνόταν στο 1/50  του κύκλου.

Στη συνέχεια, πολλαπλασίασε το 5.040 επί 50, και έτσι υπολόγισε την περίμετρο της Γης στα 252.000 στάδια που σήμερα ισούνται με 39.690 χιλιόμετρα. Ο υπολογισμός που έκανε 2.200 χρόνια πριν ήταν αρκετά ακριβής. Στην ουσία έπεσε έξω μόλις 358 χιλιόμετρα, καθώς σήμερα η περίμετρος της Γης υπολογίζεται σύμφωνα με δορυφορικές μετρήσεις σε 40.048 χιλιόμετρα.

Μόλις ολοκλήρωσε το πείραμά του, σχημάτισε σε έναν χάρτη τη Γη, όπως πίστευε ότι έμοιαζε.

Δείτε τον αστροφυσικό Carl Sagan να εξηγεί πώς ο Έλληνας μαθηματικός Ερατοσθένης ανακάλυψε ότι η Γη είναι στρογγυλή.

O Χάρης Βάρβογλης καθηγητής του Τμήματος Φυσικής του ΑΠΘ με άρθρο του στο Βήμα εξήγησε πώς ο Χριστόφορος Κολόμβος ξεγελάστηκε από τους λανθασμένους υπολογισμούς των μεταγενεστέρων μαθηματικών και ειδικά του Πτολεμαίου:

«Το πείραμα του Ερατοσθένη είχε δημιουργήσει μεγάλη εντύπωση στην εποχή του, και αρκετοί μεταγενέστεροι φυσικοί φιλόσοφοι, όπως ονομάζονταν οι επιστήμονες εκείνη την εποχή, θέλησαν να το επαναλάβουν. Ο πρώτος που γνωρίζουμε, χρονολογικά, ήταν ο Έλληνας Ποσειδώνιος ο Ρόδιος, ο οποίος γύρω στο 100 π.Χ. υπολόγισε την ακτίνα της Γης με διαφορετική μέθοδο από αυτήν του Ερατοσθένη. Υπέθεσε ότι η Αλεξάνδρεια και η Ρόδος είναι στον ίδιο μεσημβρινό και υπολόγισε ότι η επίκεντρη γωνία που σχηματίζουν οι δύο πόλεις είναι 7,5 μοίρες, παρατηρώντας όχι τον Ήλιο αλλά το ύψος του αστέρα Κάνωπου, όπως φαίνεται από τις δύο πόλεις. Υποθέτοντας ότι η απόσταση των δύο πόλεων είναι 5.000 στάδια, κατέληξε σε ένα αποτέλεσμα πρακτικά ίδιο με αυτό του Ερατοσθένη. Μεταγενέστερα όμως αναθεώρησε την εκτίμησή του για την απόσταση Ρόδου-Αλεξάνδρειας σε 3.750 στάδια, οπότε η ακτίνα της Γης προέκυψε ίση με 4.500 χιλιόμετρα, δηλαδή 30% μικρότερη από την πραγματική. Με την τιμή αυτή συμφώνησε στη συνέχεια ο Ρωμαίος ναύαρχος και φυσικός φιλόσοφος Πλίνιος, ενώ την καθιέρωσε οριστικά ο Έλληνας αστρονόμος Πτολεμαίος αναφέροντάς την στο βιβλίο του «Γεωγραφία».

Τα βιβλία του Πτολεμαίου έχαιραν μεγάλης εκτίμησης μεταξύ των επιστημόνων ως την Αναγέννηση, και αυτό το γεγονός ήταν η αιτία να επικρατήσει τελικά η λανθασμένη τιμή του Ποσειδώνιου για την ακτίνα της Γης. Σε υδρόγειες σφαίρες της εποχής, κατασκευασμένης με βάση αυτήν τη λανθασμένη τιμή, βλέπει κανείς τοποθετημένες την Ευρώπη, την Ασία και την Αφρική να καλύπτουν όλη την επιφάνεια της Γης, χωρίς να υπάρχει διαθέσιμος χώρος για άλλη ήπειρο. Ο Κολόμβος, με βάση παρόμοιους χάρτες, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ινδία απείχε από τα Κανάρια Νησιά μόλις 6.300 χιλιόμετρα δυτικά (αντί για τη σωστή 28.000 χιλιόμετρα), οπότε θα μπορούσε να φθάσει σχετικά σύντομα στις Ινδίες ταξιδεύοντας προς δυσμάς. Επομένως θα μπορούσε κανείς να πει ότι το λάθος του Ποσειδώνιου έπαιξε καθοριστικό ρόλο για την ανακάλυψη της Αμερικής από τον Κολόμβο, αφού είναι σχεδόν βέβαιο ότι αν γνώριζε τις πραγματικές διαστάσεις της Γης δεν θα τολμούσε ποτέ να ξεκινήσει για ένα ταξίδι 28.000 χιλιομέτρων με τα πλοία της εποχής».

Ο αποχαιρετισμός

Από την χθεσινή (19/6) συναυλία προς τιμήν του Μίκη Θεοδωράκη.

Ο μεγάλος συνθέτης και λαϊκός αγωνιστής σε μία ανθρώπινη αντίδραση, αφού διηύθυνε την ορχήστρα για τελευταία φορά.

Βικτόρ Σερζ – Έτος Ένα της Ρωσικής Επανάστασης

Το νέο βιβλίο των εκδόσεων Red Marks,
παρουσιάζεται στον πολυχώρο «Κομμούνα»
Ιουλιανού 67, Αθήνα.

ΣΤΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΔΕΥΤΕΡΑ 19 ΙΟΥΝΗ

Στα 100 χρό­νια από το 1917 , οι εκ­δό­σεις Red Marks πα­ρου­σιά­ζουν με υπε­ρη­φά­νεια το βι­βλίο του Βι­κτόρ Σερζ Έτος Ένα της Ρω­σι­κής Επα­νά­στα­σης, ένα  βι­βλίο ανα­φο­ράς,  για όσες και  όσους θέ­λουν να κα­τα­νο­ή­σουν σε βάθος αυτήν την κο­ρυ­φαία «στιγ­μή» του 20ού αιώνα, αλλά και τη με­τέ­πει­τα εξέ­λι­ξη του κα­θε­στώ­τος στη Ρωσία.

Το Έτος Ένα έχει πίσω του μια ολό­κλη­ρη πε­ρι­πέ­τεια. Για πολ­λές δε­κα­ε­τί­ες συ­κο­φα­ντή­θη­κε από την «ορ­θό­δο­ξη» στα­λι­νι­κή πτέ­ρυ­γα που κυ­ριαρ­χού­σε μέσα στην Αρι­στε­ρά. Τα αντί­τυ­πά του κα­τά­σχο­νταν και κα­τα­στρέ­φο­νταν στη Ρωσία και στην ανα­το­λι­κή Ευ­ρώ­πη. Η κα­το­χή ενός τέ­τοιου βι­βλί­ου ήταν λόγος δί­ω­ξης στην Ανα­το­λή και πο­λι­τι­κής απο­μό­νω­σης στη Δύση. Όμως το Έτος Ένα επι­βί­ω­σε: κυ­κλο­φο­ρεί με­τα­φρα­σμέ­νο σε πολ­λές γλώσ­σες και βρί­σκε­ται στο επί­κε­ντρο των συ­ζη­τή­σε­ων της διε­θνούς ρι­ζο­σπα­στι­κής Αρι­στε­ράς για τα 100 χρό­νια από το 1917. Όχι τυ­χαία.

Ο Σερζ πα­ρου­σιά­ζει τις κα­τα­κτή­σεις του Οκτώ­βρη όχι με τον ψυχρό τρόπο του εξα­το­μι­κευ­μέ­νου ανα­λυ­τή, αλλά με τη βαθιά ταύ­τι­ση του κο­μου­νι­στή δια­νο­ου­μέ­νου με την ερ­γα­τι­κή επα­νά­στα­ση. Μας δίνει έτσι όλο το ιστο­ρι­κό υπό­βα­θρο για την υπε­ρά­σπι­ση της κλη­ρο­νο­μιάς της Ρω­σι­κής Επα­νά­στα­σης, για την αντί­στα­ση στην αστι­κή ιδε­ο­λο­γι­κή και πο­λι­τι­κή αντε­πί­θε­ση που επι­χει­ρεί να ξε­φορ­τω­θεί το νε­ο­γέν­νη­το «παιδί» τού 1917 –την πρώτη νι­κη­φό­ρα ερ­γα­τι­κή επα­νά­στα­ση– μαζί με τα βρό­μι­κα νερά του στα­λι­νι­κού κα­θε­στώ­τος που ακο­λού­θη­σε.

Η συ­γκε­κρι­μέ­νη έκ­δο­ση είναι η μόνη στα ελ­λη­νι­κά που πε­ρι­λαμ­βά­νει και τους δύο προ­λό­γους που ο ίδιος ο Σερζ έχει γρά­ψει για το βι­βλίο αυτό, στα 1930 και στα 1938, αλλά και τον επί­λο­γο του 1947.

Λίγα λόγια τον συγ­γρα­φέα

Ο Βί­κτορ Λβό­βιτς Κί­μπαλ­τσιτς γεν­νή­θη­κε στις 30 Δε­κέμ­βρη 1890 στις Βρυ­ξέλ­λες, από Ρώ­σους γο­νείς, φυ­γά­δες να­ρό­ντ­νι­κους. Με το ξέ­σπα­σμα της Οκτω­βρια­νής Επα­νά­στα­σης, όπως πολ­λοί άλλοι, απο­φά­σι­σε να τα­ξι­δέ­ψει στη Ρωσία, όπου έφτα­σε ύστε­ρα από πολ­λές πε­ρι­πέ­τειες, στα 1919. Γνω­ρί­ζο­ντας από κοντά τις πραγ­μα­τι­κό­τη­τες της επα­νά­στα­σης, εντά­χθη­κε στους μπολ­σε­βί­κους και υπη­ρέ­τη­σε στην 3η Διε­θνή. Υπήρ­ξε τα­κτι­κός αρ­θρο­γρά­φος στο Inprecor (το δελ­τίο «Διε­θνούς Αλ­λη­λο­γρα­φί­ας» της Κο­μι­ντέρν), ενώ ανέ­λα­βε απο­στο­λές στο Βε­ρο­λί­νο και στη Βιέν­νη, που εκεί­νη την εποχή ήταν τα πιο καυτά μέ­τω­πα για τη Διε­θνή. Πα­ρέ­μει­νε πάντα θερ­μός υπο­στη­ρι­κτής της Οκτω­βρια­νής Επα­νά­στα­σης. Συ­νερ­γά­στη­κε με τον Τρό­τσκι, παρά τις δια­φω­νί­ες με­τα­ξύ τους (για την Κρον­στάν­δη, για τη συ­νο­λι­κή απο­τί­μη­ση του στα­λι­νι­κού κα­θε­στώ­τος, για το ρόλο του POUM στην ισπα­νι­κή επα­νά­στα­ση κ.ο.κ.).

Έζησε τα υπό­λοι­πα χρό­νια του πα­λεύ­ο­ντας και γρά­φο­ντας. Άφησε πίσω του πολλά λο­γο­τε­χνι­κά βι­βλία (όπως το διά­ση­μο Η υπό­θε­ση του συ­ντρό­φου Του­λά­γιεφ), αλλά και ση­μα­ντι­κά πο­λι­τι­κά έργα , όπως το Έτος Ένα της Ρω­σι­κής Επα­νά­στα­σης, οι συ­γκλο­νι­στι­κές Ανα­μνή­σεις ενός επα­να­στά­τη και οι Μαρ­τυ­ρί­ες για τη γερ­μα­νι­κή επα­νά­στα­ση.

Βι­κτόρ Σερζ

Έτος Ένα της Ρω­σι­κής Επα­νά­στα­σης

Με­τά­φρα­ση: Φοί­βος Αρ­βα­νί­της

Σε­λί­δες 432, δια­στά­σεις 17X24

ISBN 9786188307315

Τιμή € 22,50

Εκ­δό­σεις Redmarks, Ιού­νης 2017

Για πα­ραγ­γε­λί­ες: sales@redmarks.gr

Για Τύπο και Βι­βλιο­πα­ρου­σιά­σεις: info@redmarks.gr

Τη­λέ­φω­να επι­κοι­νω­νί­ας: 210.8233761 (Εκ­δό­σεις) – 210.8254625 (Πο­λυ­χώ­ρος)

Άλαν Τούρινγκ: Ο άνθρωπος που γέννησε τους υπολογιστές και νίκησε τους ναζί

Πηγή: tvxs.gr

Έφυγε από τη ζωή σαν σήμερα, στις 7 Ιουνίου 1954, σε ηλικία 42 ετών.

Μαθηματικός, κρυπτογράφος, θεωρητικός βιολόγος, «πατέρας» της «επιστήμης των υπολογιστών», με άλλα λόγια της πληροφορικής, ο Βρετανός Άλαν Τούρινγκ ήταν ο ιδιοφυής επιστήμονας που «έσπασε» τον μυστικό κωδικό  Enigma των Γερμανών, σώζοντας εκατομμύρια ζωές, δίνοντας τη δυνατότητα στους Συμμάχους να κερδίσουν τη μάχη του Ατλαντικού «συντομεύοντας τη διάρκεια του Β΄Παγκοσμίου πολέμου κατά δύο χρόνια», όπως έγραφε ο Guardian.

Επίσης, ένας άνθρωπος με ζωή μυθιστορηματική και ένα φινάλε, που εν πολλοίς παραμένει μυστήριο.

Ο Άλαν Μάθισον Τούρινγκ γεννήθηκε στο Λονδίνο στις 23 Ιουνίου 1912. Το ταλέντο του στα μαθηματικά αποκαλύφθηκε σε ηλικία 13 ετών, παρότι τα γραπτά του χαρακτηρίζονταν από τους καθηγητές του «ακατάστατα και πρόχειρα».

Η φυσική κλίση του στα μαθηματικά δεν ήταν ικανή να κερδίσει τον σεβασμό των δασκάλων του στο περιώνυμο Sherborne, το οποίο έδινε περισσότερη έμφαση στους κλασικούς.

Το 1928, σε ηλικία 16 ετών, μελετά την εργασία του Αϊνστάιν και όχι μόνο την καταλαβαίνει, αλλά καταφέρνει να προεκτείνει τα ερωτήματα του κορυφαίου φυσικού για τους νόμους του Νεύτωνα που αφορούν την κίνηση, σε ένα κείμενο το οποίο τελικά δεν δημοσιεύθηκε.

Τα χρόνια εκείνα ερωτεύεται έναν συμμαθητή του, τον Κρίστοφερ Μόρκομ, ο οποίος λίγους μήνες αργότερα πεθαίνει από βοοειδή φυματίωση, μετά από κατανάλωση μολυσμένου γάλακτος αγελάδας. Η απώλεια κλονίζει την πίστη του. Τον οδηγεί στον αθεϊσμό και στην πεποίθηση ότι όλα τα φαινόμενα έχουν υλιστική βάση.

Λόγω της απροθυμίας του να εργαστεί συστηματικά στα θεωρητικά μαθήματα (όσο στα μαθηματικά), ο Τούρινγκ απέτυχε να κερδίσει υποτροφία στο κολέγιο Trinity του Κέιμπριτζ και πήγε στο κολέγιο της δεύτερης επιλογής του, στο Κινγκς Κόλετζ του Κέιμπριτζ, αποφοιτώντας με Άριστα στα Μαθηματικά. Το 1935 και σε ηλικία μόλις 22 ετών, εκλέγεται μέλος του King’s College χάρη στη διατριβή του, με την οποία απέδειξε το Κεντρικό Οριακό Θεώρημα (Central Limit Theorem).

Το 1936 δημοσιεύει την πραγματεία «On Computable Numbers, with an Application to the Entscheidungsproblem», που αναγνωρίζεται ως το λαμπρότερο έργο του. Αποδεικνύει ότι υπάρχουν ορισμένα μαθηματικά προβλήματα που δεν μπορούν να επιλυθούν δια μιας σταθεράς, καθορισμένης διεργασίας, την οποία χαρακτήριζε ως διεργασία που μπορεί να εκτελεστεί από αυτόματη μηχανή.

Αποδεικνύει επίσης, τη δυνατότητα κατασκευής μιας μηχανής γενικής χρήσης («Μηχανή Τούρινγκ»), η οποία, καταλλήλως προγραμματιζόμενη, θα μπορούσε να εκτελέσει το έργο οποιασδήποτε κατασκευασμένης για την επίλυση ειδικών προβλημάτων μηχανής. Αυτή η ιδέα μια μηχανής γενικής χρήσης αποτέλεσε τη θεωρητική βάση για τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, που εμφανίστηκαν τη δεκαετία του ’40.

Ο Τούρινγκ συνέχισε τις σπουδές του στα Μαθηματικά στο Πανεπιστήμιο του Πρίνστον στις ΗΠΑ και το 1938 αναγορεύτηκε διδάκτορας Μαθηματικών, με τη διατριβή «Systems of Logic Based on Ordinals». Με την αποφοίτησή του δέχεται τη θέση του καθηγητή Μαθηματικής Λογικής που του προσφέρθηκε στο King’s College, όπου και θα είχε παραμείνει, εάν δεν μεσολαβούσε ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος και η εφεύρεση της «μηχανής Τούρινγκ».

Το έργο του

Εξελίσσοντας ακόμα περισσότερο την ιδέα του αλγορίθμου, δημιουργεί και τα πρώτα προγράμματα τα οποία ήταν κατάλληλα για να διαβαστούν από μια μηχανή. Για την ακρίβεια, «έγραφε» προγράμματα σε μορφή διάτρητων ταινιών, τις οποίες «διάβαζε» σειριακά μια μηχανή, η οποία σύμφωνα με αυτό που διάβαζε, εκτελούσε μια ενέργεια.

Η πρώτη αυτή νοητή μηχανή που την δημιούργησε το 1937 και την ονόμασε Αυτόματη Μηχανή,  είναι ο σημερινός υπολογιστής και οι διάτρητες ταινίες είναι πλέον τα σύγχρονα προγράμματα. Παρά την τεράστια εξέλιξη στην επιστήμη των υπολογιστών τις τελευταίες δεκαετίες, βλέπετε ότι η αρχή παραμένει η ίδια.

Η μηχανή που ονομάστηκε μηχανή του Turing (Turing Machine) διδάσκεται μέχρι σήμερα στις πανεπιστημιακές σχολές Πληροφορικής σε όλο τον κόσμο. Στην ουσία επρόκειτο για ένα νοητικό πείραμα με το οποίο όμως μέχρι και σήμερα, βασιζόμενοι στις αρχές του, μπορούμε να δούμε τα όρια της μηχανής (ενός μηχανήματος, ενός η/υ) όσων αφορά την νοημοσύνη του, στην ουσία δηλαδή, την «Τεχνητή Νοημοσύνη».

Εργάζεται στο Εθνικό Εργαστήριο Φυσικής όπου δημιουργεί τα σχέδια για έναν από τους πρώτους υπολογιστές με αποθηκευμένα προγράμματα, τον ACE, o οποίος ποτέ δεν ολοκληρώθηκε στην πλήρη μορφή του. Το 1948 μεταβαίνει στο Πανεπιστήμιο του Manchester όπου εργάστηκε πάνω στη δημιουργία και εξέλιξη ενός πλέον από τους γνωστότερους πρώτους υπολογιστές τον MARK 1.

Enigma

Εξαιρετικά σημαντική ήταν και η συμβολή του κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου πολέμου. Εγκατεστημένος στο Bletchley Park, το κέντρο αποκρυπτογράφησης της Μεγάλης Βρετανίας, διετέλεσε για ένα διάστημα επικεφαλής της περίφημης επίλεκτης ομάδας Hut 8, η οποία ήταν υπεύθυνη για την κρυπτανάλυση των σημάτων των Γερμανικών ναυτικών δυνάμεων.

Ανέπτυξε τεχνικές πάνω στην κρυπτανάλυση και «έσπασε» πολλούς κωδικούς των Γερμανών καθώς και της μηχανής Enigma, της ειδικής γραφομηχανής που είχαν εφεύρει οι Γερμανοί επιστήμονες της εποχής για την κρυπτογράφηση των μηνυμάτων τους, της οποίας η αποκρυπτογράφηση ήταν εξαιρετικά δύσκολη.

Το γεγονός ότι εργάστηκε για τη Βρετανική Αντικατασκοπεία και κατάφερε να «σπάσει» τους κωδικούς της Enigma, έδωσε τη δυνατότητα στους Συμμάχους να κερδίσουν τη μάχη του Ατλαντικού «συντομεύοντας τη διάρκεια του Β΄ παγκοσμίου πολέμου κατά δύο χρόνια».

Ανάμεσα στα χιλιάδες μηνύματα ήταν από αστεία μεταξύ Γερμανών στρατιωτών μέχρι εντολές απευθείας από τον Χίτλερ.

Τα πιο κρίσιμα όμως δεν ήταν άλλα από αυτά με τις συντεταγμένες του γερμανικού στόλου των U-boats που τορπίλιζε τα cargos με τις προμήθειες που έστελναν οι Αμερικάνοι για να μην λιμοκτονήσει ο βρετανικός λαός.

Όπως θα έλεγε και ο Τσόρτσιλ αργότερα, «το μοναδικό πράγμα που πραγματικά με τρομοκράτησε κατά τη διάρκεια του πολέμου ήταν ο κίνδυνος των γερμανικών U-boat».

Tα μηχανήματα του Τούρινγκ αποκρυπτογραφούσαν 84.000 μηνύματα τον μήνα, δηλαδή δύο ανά λεπτό.

Στα τέλη του 1941, ο Άλαν Τούρινγκ, μαζί με τους Γκόρντον Γουέλτσμαν, Χιου Αλεξάντερ και Στιούαρτ Μίλνερ-Μπάρι, εξοργισμένοι από την έλλειψη βοήθειας, παρέκαμψαν την ιεραρχία, σπάζοντας στην πορεία όλους τους κανόνες, και έστειλαν μία επιστολή με αποδέκτη τον Βρετανό πρωθυπουργό, Ουίνστον Τσώρτσιλ.

Στο γράμμα, όπου ως πρώτος αποστολέας εμφανιζόταν ο Τούρινγκ, η μυστική ομάδα κρυπτογράφων του Μπλέτσεϊ Παρκ, έλεγε στον Τσώρτσιλ: Αν θέλετε να κερδίσετε αυτόν τον πόλεμο, στείλτε μας βοήθεια. Όπως αποδείχθηκε αργότερα, το γράμμα ήταν ό,τι ακριβώς χρειαζόταν η ομάδα. Ο Τσώρτσιλ αντέδρασε θετικά, και όλα πήραν τον δρόμο τους.

Ο θάνατος και το δαγκωμένο μήλο

Λάτρης της βιολογίας, ο Τούρινγκ θα εφαρμόσει το μαθηματικό του ταλέντο στη μορφογένεση, δηλαδή πώς τα ζώα και τα φυτά αναπτύσσουν ορισμένα μοντέλα μορφών, όπως οι ρίγες της ζέβρας ή οι κηλίδες της αγελάδας, θεωρίες οι οποίες ακόμη απασχολούν τους βιολόγους. Το 1952 θα δημοσιεύσει το πρώτο μέρος της εργασίας του για τη μορφογένεση, την ανάπτυξη σχεδίου και μορφής στους ζωντανούς οργανισμούς, η οποία θα παραμείνει ημιτελής.

Την ίδια χρονιά, συλλαμβάνεται για παραβίαση του νόμου περί ομοφυλοφιλίας. Κάποια στιγμή στο σπίτι του μπήκαν κλέφτες και το διέρρηξαν. Ο Τούρινγκ το κατήγγειλε στην αστυνομία. Όπως αποδείχθηκε, ήταν ο 19χρονος εραστής του αυτός που παρακίνησε και συνεργάστηκε με έναν κακοποιό για τη διάρρηξη. Με την καταγγελία του, βγήκε στην επιφάνεια η ομοφυλοφιλία του και ο Τούρινγκ καταδικάστηκε με την επιπρόσθετη κατηγορία της «σεξουαλικής διαστροφής».

Δικάστηκε στις 31 Μαρτίου 1952, χωρίς να δεχτεί υπεράσπιση. Καταδικάστηκε και η επιλογή που του δόθηκε ήταν είτε να πάει στη φυλακή είτε να κάνει ενέσεις οιστρογόνων για ένα χρόνο. Δέχτηκε το δεύτερο και επέστρεψε σε μία ευρεία γκάμα ακαδημαϊκών επιδιώξεων. Όχι μόνο συνέχισε την έρευνά του πάνω στη μορφογένεση, αλλά επίσης δούλεψε σε νέες ιδέες στην κβαντική θεωρία και στη θεωρία της σχετικότητας.

Ο Turing πέθανε στις 7 Ιουνίου 1954 στα 42 του χρόνια από δηλητηρίαση ενώ διεξήγαγε πειράματα στην ηλεκτρόλυση. Ένα μισοφαγωμένο μήλο που βρέθηκε δίπλα του αποδείχτηκε ότι περιείχε κυάνιο.

Η σχετική έρευνα κατέληξε στην εκδοχή της αυτοκτονίας, αλλά η μητέρα του πάντοτε υποστήριζε ότι επρόκειτο για ατύχημα. Έφυγε από τη ζωή συντετριμμένος και απομονωμένος. Τον βρήκε νεκρό την επομένη ημέρα ο οικονόμος του.

Φημολογείται ότι η γνωστή εταιρεία πληροφορικής Apple διάλεξε ως λογότυπό της ένα μισοφαγωμένο μήλο για να αποτίσει φόρο τιμής σε αυτή τη διάνοια της Πληροφορικής.

Ο Τούρινγκ υπήρξε μια εκκεντρική προσωπικότητα για τα δεδομένα της εποχής του, της  συντηρητικής βρετανικής κοινωνίας των πρώτων μεταπολεμικών χρόνων. Ήταν εσωστρεφής, άθεος, δεινός μαραθωνοδρόμος (ένας τραυματισμός στο ισχίο τον απέκλεισε από τη βρετανική Ολυμπιακή ομάδα του 1948), εργαζόταν εκ θεμελίων (αγνοώντας την εργασία των προκατόχων του), δεν έκρυβε την ομοφυλοφιλία του και ούτε σεβόταν τα αυστηρά επιστημονικά «σύνορα» της εποχής του (όντας ένας «καθαρός» μαθηματικός, που εισέβαλε στα πεδία της μηχανικής και της ηλεκτρονικής).

Η αυξανόμενη απομόνωσή του, το δικαστικό σκάνδαλο, η αυτοκτονία του και το γεγονός ότι δεν κατάφερε ποτέ να επιβραβευθεί για το έργο του, το οποίο στο πλαίσιο του «Ψυχρού Πολέμου» ήταν σε μεγάλο μέρος του χαρακτηρισμένο ως απόρρητο -ακόμη και φίλοι του αγνοούσαν τη δράση του- άφησαν τον ίδιο και το έργο του στη σκιά για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Η διεθνής κοινότητα, εις μνήμην του, καθιέρωσε το βραβείο Turing, το οποίο απονέμεται ετησίως σε εξαίρετους επιστήμονες των υπολογιστών και θεωρείται το Nobel της Πληροφορικής.

Η αποκατάσταση της μνήμης του

Άγαλμα του Τούρινγκ υπάρχει από το 2001 στο Μάντσεστερ, στο πάρκο Sackville, μεταξύ του κτιρίου του Πανεπιστημίου του Μάντσεστερ στην οδό Whitworth και μιας γειτονιάς στο κέντρο της πόλης που αποτελεί στέκι ομοφυλοφίλων. Για να τιμήσει την 50ή επέτειο του θανάτου του, το Πανεπιστήμιο τοποθέτησε το 2004 μια αναμνηστική πλακέτα στην προηγούμενη κατοικία του, στο Γουίλσμλοου.

Στις 10 Σεπτεμβρίου 2009, ο τότε πρωθυπουργός της Βρετανίας Γκόρντον Μπράουν δήλωσε δημόσια συγγνώμη εκ μέρους της βρετανικής κυβέρνησης για τη συμπεριφορά του κράτους απέναντι στον Άλαν Τούρινγκ, υπό την πίεση σχετικής εκστρατείας συλλογής υπογραφών.

Στις 24 Δεκεμβρίου 2013, η Ελισάβετ Β΄ του απένειμε χάρη μετά θάνατον.

ΛΑΕ Πάτρας – Θεατρική παράσταση «Το Δέντρο» (7/6)

Η ΛΑΕ Πάτρας σας καλεί την Τετάρτη 7 Ιουνίου στο θέατρο ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ (Νόρμαν 16, Πάτρα) στις 9.00 μ.μ. για να απολαύσουμε την θεατρική παράσταση του Γιώργου Μανιώτη «ΤΟ ΔΕΝΤΡΟ»

Τιμή πρόσκλησης 10 ευρώ.

Λίγα λόγια για το έργο

Μια σύγχρονη ανάγνωση για όλα όσα ζούμε και νιώθουμε σήμερα. Ένας άνθρωπος με φόντο τις γιορτές των Χριστουγέννων, προσπαθεί να σταθεί στα πόδια του και να στολίσει πάση θυσία το «Δέντρο της ζωής του». Γύρω του η μελαγχολία των γιορτών και διάφορες σακούλες με κάποια άλλα στολίδια… Διαφορετικά από τα συνηθισμένα. Μνήμες, ρωγμές αλλά και αγαπημένα αντικείμενα… Με όλα αυτά θα γεμίσει σιγά-σιγά το πανύψηλο δέντρο του. Ο κορυφαίος θεατρικός συγγραφέας και πεζογράφος Γιώργος Μανιώτης με τρόπο καυστικό, αιχμηρό, με χιούμορ και ανατροπές μας κάνει δώρο έναν πολύχρωμο ήρωα φτιαγμένο από τα υλικά όλων μας.
Φωταγωγεί την ανθρώπινη ψυχή και αποκαλύπτει το αστραφτερό παιχνίδι που παίζει η εποχή αυτή.
Και στο τέλος του έργου μια απίστευτη ανατροπή θα γεμίσει τον χώρο με νιφάδες σκέψης και συγκίνησης. Τον Χριστόφορο ερμηνεύει ένας από τους σημαντικότερους ηθοποιούς της γενιάς του, ο Νίκος Μαγδαληνός.
Ερμηνεύει: Νίκος Μαγδαληνός
Σκηνοθεσία: Γιώργος Μανιώτης
Σκηνικα-Κουστούμια: Γ. Μανιώτης-Ν. Μαγδαληνός
Eνδυματολογική επιμέλεια: Eλευθερία Tώρα
Φωτισμοί: Αντώνης Παναγιωτόπουλος
Μουσική: Θοδωρής Οικονόμου
Βοηθός σκηνοθέτη: Γιάννης Γούνας
Κατασκευή δέντρου: Δημήτρης Γραμματικάκης
Φωτογράφηση: Βασίλης Λάππας
Οπτικοακουστικό υλικό: Χρήστος Δασκαλοθανάσης – Ελένη Αναγνωστοπούλου

Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band

Το κορυφαίο άλμπουμ της ροκ μουσικής

κυκλοφόρησε την 1η Ιουνίου 1967

Πηγή: sansimera.gr

Για πολλούς κριτικούς το κορυφαίο άλμπουμ της ροκ μουσικής. Δημιουργία των Beatles, κυκλοφόρησε την 1η Ιουνίου 1967, ύστερα από κυοφορία πεντέμισι μηνών στα στούντιο της Άμπεϊ Ρόουντ. Άλμπουμ καινοτόμο, από τον ήχο έως το εξώφυλλό του, συνδύασε εμπορική και καλλιτεχνική επιτυχία.

Το «Sgt Peppers» άρχισε να ηχογραφείται, όταν η μανία του νεαρόκοσμου για τα «Σκαθάρια» άρχισε να υποχωρεί. Το επεδίωξαν και οι ίδιοι οι Μπητλς, που αποφάσισαν να σταματήσουν τις συναυλίες τον Αύγουστο του 1966 και να αφοσιωθούν στη δισκογραφία. Κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού τους στην Αφρική σκέφθηκαν να δημιουργήσουν ένα θεματικό άλμπουμ (concept album) για μια φανταστική ορχήστρα με επικεφαλής τον Λοχία Πέπερ, η οποία θα έδινε ένα φανταστικό κοντσέρτο μπροστά σ’ ένα φανταστικό κοινό, ενώ οι τέσσερις Μπιτλς θα υποδύονταν συγκεκριμένους ρόλους. Το σχέδιο δεν τους βγήκε απόλυτα, αλλά δημιούργησαν μια σειρά από μουσικά κομψοτεχνήματα, με την καθοριστική συνδρομή του παραγωγού τους Τζορτζ Μάρτιν, όπου η ψυχεδέλεια, η κλασσική μουσική, το ροκ εντ ρολ και το μιούζικ-χολ, δένουν αρμονικά.

Οι τέσσερις Beatles μπήκαν στα στούντιο της Άμπεϊ Ρόουντ στις 6 Δεκεμβρίου του 1966 και βγήκαν στις 21 Απριλίου 1967, την μέρα που η Ελλάδα έμπαινε στο «γύψο» των συνταγματαρχών. Για τα τραγούδια του άλμπουμ χρειάστηκαν 700 ώρες ηχογραφήσεων. Άπιαστο όνειρο για άλλους καλλιτέχνες, όχι όμως και για τους Beatles, που ως σούπερ γκρουπ, είχαν το απόλυτο ελεύθερο από την ΕΜΙ.

Την περίοδο που ηχογραφούσαν το «Sgt Peppers», τα μουσικά ενδιαφέροντα των Beatles δεν επικεντρώνονταν μόνο στις απλές ποπ μελωδίες των αρχών της καριέρας τους. Τους ενδιέφεραν οι ήχοι της Ανατολής, ήταν εξοικειωμένοι με τον συμφωνικό ήχο και τα ηλεκτρικά όργανα (όργανο, πιάνο κ.ά.). Το πλήθος των μουσικών εφέ, που σιγά – σιγά γινόταν κτήμα των μουσικών, αλλά και οι νέες τεχνικές ηχογράφησης, συνέβαλαν στο τελικό αποτέλεσμα. Στο άλμπουμ χώρεσαν τελικά 13 τραγούδια με χρονική διάρκεια 39 λεπτά και 43 δευτερόλεπτα και έμειναν έξω, για να συμπεριληφθούν σε επόμενα άλμπουμ τους, τα τραγούδια «Strawberry Fields Forever» και «Penny Lane».

Το «Sgt Peppers» κυκλοφόρησε την 1η Ιουνίου 1967 και ήταν το όγδοο άλμπουμ της δισκογραφίας τους. Σε σύντομο διάστημα ανέβηκε στο νούμερο 1 των τσαρτ της Μεγάλης Βρετανίας (27 εβδομάδες) και Ηνωμένων Πολιτειών (15 εβδομάδες), ενώ διθυραμβικές ήταν και οι κριτικές. Ο διακεκριμένος μουσικοκριτικός των Times του Λονδίνου Κένεθ Τάιναν χαρακτήρισε το Sgt Peppers, ως «μία σημαντική στιγμή στην ιστορία του Δυτικού Πολιτισμού».

Ένας από τους δεινούς επικριτές του «Sgt Peppers» υπήρξε ο σπουδαίος μουσικός Φρανκ Ζάππα, ο οποίος κατηγόρησε τους Beatles ότι εμπορευματοποίησαν την αισθητική του χίπικου κινήματος (flower power). «Το έκαναν μόνο για το χρήμα» τόνιζε σ’ ένα άρθρο του στο περιοδικό Rolling Stone. Και φρόντισε να το διακωμωδήσει αργότερα στο άλμπουμ του «We’re Only in it for the money», με εξώφυλλο μια παρωδία του περίφημου εξωφύλλου του «Sgt Peppers».

Ο δίσκος τιμήθηκε και από τη μουσική βιομηχανία των ΗΠΑ. Το 1968 απέσπασε Βραβείο Γκράμι για το άλμπουμ της χρονιάς, που δινόταν για πρώτη φορά σε ροκ άλμπουμ. Με Γκράμι τιμήθηκε και το περίφημο εξώφυλλο του δίσκου, δημιουργία του γκαλερίστα Ρόμπερτ Φρέιζερ με τη συνεργασία του Πολ ΜακΚάρτνεϊ. Είναι ένα κολάζ στο κλίμα της ποπ-αρτ, που απεικονίζει τα «τέσσερα σκαθάρια» ντυμένα με εδουαρδιανά ρούχα και περιτριγυρισμένα από διάσημες προσωπικότητες, καλλιτέχνες και μη.

Τα τραγούδια του άλμπουμ

1. Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band 2:02
2. With a Little Help from My Friends 2:46
3. Lucy in the Sky with Diamonds 3:30
4. Getting Better 2:49
5. Fixing a Hole 2:38
6. She’s Leaving Home 3:37
7. Being for the Benefit of Mr. Kite! 2:39
8. Within You Without You (Harrison) 5:07
9. When I’m Sixty-Four 2:37
10. Lovely Rita 2:44
11. Good Morning Good Morning 2:43
12. Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band (Reprise) 1:20
13. A Day in the Life 5:33